قانون ۱۰ حساب: اجازه حساب جدید بانکی ندارید!

به گزارش بنکر (Banker)، تصور کنید برای یک کار ساده بانکی به شعبه مراجعه می‌کنید، مثلاً می‌خواهید یک حساب جدید باز کنید. اما پاسخ تلخی می‌شنوید: «شما بیش از ۱۰ حساب غیرتجاری دارید، اجازه افتتاح حساب جدید ندارید.» این صحنه این روزها برای بسیاری از هموطنان ما در شعب بانک‌ها تکرار می‌شود.

بر اساس ضوابط بانکی، به هر فرد حقیقی اجازه داده نمی‌شود بیش از ۱۰ حساب سپرده غیرتجاری (حساب‌های شخصی عادی) داشته باشد. بانک مرکزی این قانون را برای نظم‌بخشی به نظام بانکی، مبارزه با پولشویی و جلوگیری از ایجاد حساب‌های مازاد و غیرمتعارف وضع کرده است.

اما مشکل از جایی شروع می‌شود که بسیاری از مردم حساب‌های خود را فعالانه استفاده می‌کنند و باز هم بانک‌ها از افتتاح حساب جدید برای آن‌ها خودداری می‌کنند. این سردرگمی بزرگی ایجاد کرده است: مگر داشتن حساب فعال، مجوزی برای افتتاح حساب جدید نیست؟

قانون چه می‌گوید؟

نکته مهمی که بسیاری از کارمندان بانک‌ها یا از آن بی‌خبرند یا آن را نادیده می‌گیرند، این است که محدودیت ۱۰ حساب یک «آستانه کنترلی» است، نه یک «ممنوعیت مطلق».

بر اساس خود مقررات، اگر فردی دلایل متعارفی برای افتتاح حساب جدید داشته باشد، بانک موظف است حتی اگر تعداد حساب‌های او از ۱۰ عدد عبور کرده باشد، درخواستش را بپذیرد. به عبارت دیگر، بانک باید ابتدا علت را جویا شود و اگر منطقی بود، حساب جدید را باز کند.

استثنای بزرگ

یکی از مهم‌ترین استثناهایی که متأسفانه در شعب کمتر رعایت می‌شود، دریافت تسهیلات بانکی است.

فرض کنید برای گرفتن وام ازدواج به بانکی مراجعه کرده‌اید. آن بانک برای پرداخت وام ناچار است به نام شما حساب جدیدی باز کند. در این حالت، قانون به صراحت می‌گوید: «کنترل‌های مربوط به تعدد حساب شخص، موضوعیت پیدا نمی‌کند».

دلیلش ساده است: اراده اولیه شما افتتاح حساب نبوده، بلکه دریافت تسهیلات بوده است. حساب جدید فقط یک ابزار برای رسیدن به آن هدف است. پس بانک‌ها در چنین شرایطی حق ندارند به بهانه ۱۰ حساب، از باز کردن حساب خودداری کنند.

اجرای سلیقه‌ای؛ از کجا تا کجا؟

متأسفانه آنچه در عمل می‌بینیم، فاصله زیادی با آنچه قانون گفته دارد. برخی مشتریان گزارش می‌دهند:

• برای نقد کردن یک چک به شعبه رفته‌اند و به آنها گفته شده «در همین شعبه حساب باز کنید» اما وقتی اقدام کرده‌اند، به دلیل عبور از سقف ۱۰ حساب، رد شده‌اند.

• برای دریافت وام قرض‌الحسنه مراجعه کرده‌اند و بانک به جای همکاری، با استناد به همین محدودیت، حساب جدید باز نکرده است.

چرا این اتفاق می‌افتد؟

به نظر می‌رسد چند عامل دست به دست هم داده‌اند:

1. عدم آگاهی کارمندان بانک از جزئیات قانون و استثناهای آن

2. رویه‌های سلیقه‌ای در شعب مختلف

3. نبود نظارت کافی بر اجرای صحیح ضوابط

4. ترس بانک‌ها از جریمه‌های احتمالی نظارتی

چه باید کرد؟

اگر شما هم با چنین مشکلی مواجه شدید، چند راهکار وجود دارد:

• از کارمند بانک بخواهید مستندات قانونی این محدودیت را به شما نشان دهد.

• به قانون استناد کنید که برای دریافت تسهیلات، کنترل تعدد حساب اعمال نمی‌شود.

• در صورت عدم همکاری، از شعبه بالاتر یا اداره شکایات بانک پیگیری کنید.

• به بانک مرکزی از طریق سامانه‌های شکایات مردمی گزارش دهید.

هدف قانونگذار از وضعیت سقف ۱۰ حساب، نظم‌بخشی و جلوگیری از سوءاستفاده بوده، نه ایجاد مانع برای خدمات عادی بانکی به مردم متعارف. اما فاصله بین قانون و اجرای آن در شعب، به یک معضل روزمره تبدیل شده است.

کارشناسان معتقدند بانک مرکزی باید با ابلاغ دستورالعمل‌های شفاف‌تر و نظارت دقیق‌تر بر شعب، به این آشفتگی پایان دهد. تا آن زمان، بهتر است شما به عنوان یک مشتری، از حقوق خود آگاه باشید و کوتاه نیایید.

منبع: تسنیم