به گزارش بنکر (Banker)، صدای زنگ تلفن مشاور املاکی حرف حمید را قطع میکند، گوشی را برمیدارد و ادامه میدهد: «یک خانه ۹۰ متری ۳۰ سال ساخت در همین محله راهآهن دارم، ۱۲۰میلیون تومان رهن میدهد؛ چی گفتی خواهرم؟ خدا پدرت را بیامرزد؛ آن پارسال بود که میتوانستی با ۱۰۰میلیون تومان همین خانه را اجاره کنی.» به گفته حمید مستأجران محله راهآهن همیشه برای پرداخت اجاره با مشکل مواجه بودند اما در ماههای اخیر به دلیل شیوع ویروس کرونا اجاره بعضی از آنها ۴ ماه عقب افتاده است؛ البته این شرایط فقط مختص راهآهن نیست و طی دو سال گذشته به دلیل افزایش گرانی قشر متوسط جامعه هم از نظر سطح درآمدی به دهکهای پایین نزدیک شده است؛ برخی از آنها مجبور هستند برای تأمین پول اجاره مسکن طلاهایشان را بفروشند یا از تفریحات خود بزنند تا سقفی گران برای زندگی ارزانشان به دست بیاورند. خبرنگار «شهروند» برای بررسی میزان افزایش قیمتها در بازار اجاره مسکن به چهار محله راهآهن، انقلاب، بهارستان و نواب تهران مراجعه کرده است؛ نتیجه اینکه قیمت اجارهها بین ۴۰ تا ۱۰۰درصد نسبت به سال ۹۸ بیشتر شده است. بیشتر مشاور املاکیها میگویند «تعیین دلبخواهی قیمتها از طرف صاحبخانهها» علت اصلی گرانی مسکن در ماههای اخیر است اما برخی دیگر معتقدند بنگاهیها هم از این شرایط سود میبرند؛ خصوصا آنها که صاحب چند دستگاه آپارتمان هستند و میخواهند پول بیشتری به دست بیاورند.
پول فروش خودرو برای اجاره خانه
«یک ماه پیش حدود ۴۰میلیون تومان پول جمع کرده بودیم تا یک پراید مدل سال ۹۰ بخریم اصلا فکرش را هم نمیکردیم صاحبخانه ۴۰میلیون تومان روی رهن و ۸۰۰هزار تومان هم روی اجاره بگذارد. مجبور شدیم پولی را که برای خرید خودرو کنار گذاشته بودیم به صاحبخانه بدهیم؛ حالا باید بخش بیشتری از حقوقمان را برای اجاره صرف کنیم؛ خرید پراید هم پیشکش.» ناهید این حرفها را میزند؛ او در محله بهارستان زندگی میکند که براساس گزارش میدانی «شهروند»، طی یک ماه گذشته شاهد افزایش حدود ۵۵درصدی قیمت اجاره خانه بوده است. سال گذشته میشد با حدود ۸۵میلیون تومان رهن و اجاره ۸۰۰هزار تومانی یک خانه ۷۰ متری در محلههای مناسب حوالی میدان بهارستان تهران اجاره کرد اما حالا آپارتمانی با همین مشخصات کمتر از ۱۲۰میلیون تومان رهن و اجاره یکمیلیون و ۶۰۰هزار تومان پیدا نمیشود. سعید که در حوالی میدان بهارستان دفتر مشاور املاک دارد میگوید: «صاحبخانهها هر چقدر دلشان میخواهد نرخ تعیین میکنند. همین چند روز پیش یک نفر آمد آپارتمان ۵۳ متریاش را ۱۲۰میلیون تومان رهن کامل گذاشت.» یکی از مشتریان املاکی که این خانه را دیده است، ادامه حرف را میگیرد: «این خانه ۵سال ساخت است؛ برای رسیدن به آن باید چند بار در کوچه پس کوچهها دور بزنید تا در ورودی را پیدا کنید. کوچههایش هم آنقدر باریک است که دو نفر کنار هم نمیتوانند راه بروند.» مشاور املاکی میگوید قیمت رهن این خانه در سال گذشته حدود ۸۰میلیون تومان بود.
قهر صاحبخانهها با بنگاهها
«چند روز پیش یک نفر به بنگاه آمده بود، میخواست خانه ۱۵سال ساختش را متری ۲۰میلیون تومان اجاره بدهد. این در حالی است که قیمت هر متر خانهاش ۱۴میلیون تومان بیشتر نبود. به او گفتم این قیمتی که تو گذاشتهای، برای خانه نوساز است؛ نه خانه تو. ناراحت شد، فایلش را پاره کرد و گفت میرود در سایت دیوار آگهی میدهد.» ساسان که در محله نواب صفوی مشاور املاکی دارد این حرفها را میزند و ادامه میدهد: «الان قیمت خانه نوساز ۷۰متری در محله رودکی ۲۴۰میلیون تومان رهن کامل داده شده. این در حالی است که سال گذشته میشد همین خانه را با ۱۶۰میلیون تومان رهن کرد. خود من پارسال خانه ۸۰ متریام را با قیمت ۵۰میلیون تومان رهن و یکمیلیون و ۸۵۰هزار تومان اجاره کرده بودم اما صاحبخانه امسال گفت باید ۱۰میلیون تومان روی پول پیش بگذارم و ماهی ۳میلیون تومان هم اجاره بدهم. من و همسرم چند سال است که میخواهیم خانه بخریم اما هر سال گرانتر میشود و مجبوریم پولمان را برای اجاره بدهیم.»
۴۰ متر زیرزمین؛ ماهی ۲میلیون تومان
افزایش بیش از ۵۰درصدی قیمت اجاره خانه در ماههای اخیر باعث شده برخی از شهروندان مجبور شوند داراییهای خود را بفروشند تا بتوانند هزینههای مسکن را تأمین کنند. داود که یکی از آنهاست، میگوید: «همسرم مجبور شد طلاهایش را بفروشد تا بتوانیم پولش را روی وام ازدواج و مابقی پساندازمان بگذاریم و خانهای ۷۰ متری ۱۵سال ساخت در محله جمالزاده اجاره کنیم. مالک این خانه ۱۰۰میلیون تومان رهن و ماهی ۲,۵میلیون تومان اجاره میخواست. وقتی با مشاور املاکی صحبت کردم، گفت پارسال اجاره این خانه با همان ۱۰۰میلیون تومان به ۹۰۰هزار تومان هم نمیرسید.» علی یکی از مشاوران املاک محله انقلاب درباره افزایش قیمت اجاره میگوید: «همین چند روز پیش یک نفر آمده بود، زیرزمین ۴۰ متریاش را ۴۰میلیون تومان پیش با ماهیانه ۲میلیون تومان اجاره بدهد. همین خانه پارسال ۳۵میلیون تومان با ماهیانه ۱,۵میلیون تومان اجاره رفته بود. کلی با مالک کلنجار رفتم و آخر سر گفت اگر نمیخواهم فایلش را ثبت کنم، مهم نیست؛ چون میرود در سایت دیوار آگهی میدهد.» علی ادامه میدهد: «صاحبخانهها به حرف ما گوش نمیدهند و هر جور دلشان میخواهد قیمت میگذارند؛ مثلا یک نفر برای خانه ۷۰متری ۱۵سال ساخت، ۲۴۰میلیون تومان رهن در نظر گرفته بود. قیمت رهن این خانه در سال گذشته ۱۳۰میلیون تومان بیشتر نبود.»
خریداران اجارهنشین شدند
«من نمیدانم چرا مسئولان هیچ کاری نمیکنند؟ اگر با چند نفر از همین صاحبخانهها یا مشاور املاکیهای متخلف برخورد شود، قیمتها میافتد.» حمید که در محله راهآهن مشاور املاکی دارد، این حرف را میزند و ادامه میدهد: «صاحبخانهها هر قیمتی دلشان میخواهد، میگویند. مستأجران پول ندارند بتوانند اجارههای میلیونی بدهند اما چارهای ندارند؛ مجبورند یا به محلههای پایینتر بروند یا اگر طلایی چیزی دارند بفروشند و پول اجاره را تأمین کنند.» دولت اخیرا اعلام کرده است که بستهای حمایتی شامل پرداخت ودیعه اجارهبها برای خانوارهای کمدرآمد ساکن در واحدهای مسکونی کوچک در نظر گرفته است و همزمان «طرح اقدام ملی مسکن» و «اخذ مالیات از خانههای خالی» را پیش خواهد برد تا قیمتها در بازار مسکن متعادل شود؛ با این حال هنوز مشخص نیست ودیعه پرداختی قرار است چقدر باشد و دقیقا چه تعداد از افراد جامعه را پوشش بدهد؟ همین وقفه در ورود به بازار مسکن باعث شده قیمتها روز به روز افزایش و درآمد شهروندان کاهش بیشتری پیدا کند. به غیر از صاحبخانهها اما برخی فعالان بازار مسکن معتقدند بنگاهیها هم از افزایش قیمتها سود میبرند.
حمید، مشاور املاکی، میگوید: «برخی از مشاور املاکیها به دلیل داشتن چند دستگاه آپارتمان قیمتها را بالا بردهاند تا خودشان سود بیشتری ببرند.» البته شهاب که چند متر دورتر از آنجا بنگاه دارد، حرف دیگری میزند: «مشاور املاکیها دخالتی در ماجرای گرانی ندارند این صاحبخانهها هستند که قیمتها را بالا بردهاند. وقتی با این افراد بحث میکنیم، میگویند به خاطر گرانیها تحت فشارند. الان یک خانه ۵۰ متری ۱۸سال ساخت در همین محله راهآهن ۱۰۰میلیون تومان رهن کامل شده است. این قیمت برای خانه نوساز است اما صاحبخانهها به این چیزها توجه نمیکنند.» افزایش قیمتها باعث شده بخشی از شهروندان که تا سال گذشته توانایی خرید مسکن داشتند، حالا اجارهنشین شوند. گروهی از این افراد حتی خانهشان را فروختند تا با گذاشتن وام مسکن روی پولشان بتوانند یک خانه ۷۰ متری به قیمت تقریبی ۷۰۰میلیون تومان در تهران بخرند اما حالا همان خانه بیش از یکمیلیارد تومان قیمت خورده است؛ حرفهای پایانی شهاب خلاصه بحرانی است که این روزها مستأجران با آن دست به گریبانند: «پارسال همین موقع با ۹۰میلیون تومان میشد در محله راهآهن یک خانه ۴۵ متری خرید، الان با این پول حتی نمیتوان همان خانه را رهن کرد؛ بقیه محلهها هم همینطور شده است.»
دیدگاهها