به گزارش بنکر (Banker)، تغییرات ماهانه حجم نقدینگی در اقتصاد ایران، هرچند آرام و بیصدا رخ میدهد، اما اثرات آن بهسرعت در سفره مردم دیده میشود. رشد شتابان این متغیر کلیدی، مستقیماً بر نرخ تورم اثر میگذارد و قدرت خرید خانوارها را تحت فشار قرار میدهد. در ماههای اخیر، آمارهای رسمی نشان میدهد نقدینگی به محدودهای رسیده که نگرانی جدی اقتصاددانان و فعالان بازار را برانگیخته است.
رشد نقدینگی از مرز ۴۰ درصد عبور کرد
طبق تازهترین گزارش بانک مرکزی، نرخ رشد نقدینگی در پایان آبانماه امسال به ۴۰.۴ درصد رسیده است؛ عددی که از عبور این شاخص از مرز روانی ۴۰ درصد حکایت دارد. این در حالی است که در فروردینماه سال جاری، نرخ رشد نقدینگی ۳۲.۱ درصد اعلام شده بود.
رکوردشکنی حجم نقدینگی در هشت ماه
نگاهی به حجم کل نقدینگی تصویر نگرانکنندهتری ارائه میدهد. نقدینگی کشور که در ابتدای سال حدود ۱۰ هزار و ۵۲۸ همت بود، پس از گذشت هشت ماه به بیش از ۱۳ هزار و ۱۸۴ همت افزایش یافته است. این جهش، بالاترین سطح ثبتشده در تاریخ اقتصاد ایران به شمار میرود و در صورت تداوم، میتواند زمینهساز شوکهای تورمی شدیدتری شود.
پایه پولی؛ موتور پنهان رشد نقدینگی
در کنار نقدینگی، پایه پولی نیز روندی صعودی را تجربه کرده است. آمارها نشان میدهد پایه پولی در آبانماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۴۷.۵ درصد رشد داشته است؛ رقمی که در فروردینماه تنها ۲۵.۹ درصد بود.
تزریق پول پرقدرت به شبکه بانکی
رشد سریع پایه پولی به معنای ورود حجم بالایی از پول پرقدرت به شبکه بانکی است؛ عاملی که با توجه به ضریب فزاینده، زمینه خلق نقدینگی بیشتری را فراهم میکند. بر اساس دادههای بانک مرکزی، پایه پولی در پایان هشتماهه نخست سال به بیش از ۱۷۷۶ همت رسیده و طی این مدت، حدود ۴۱۷ هزار میلیارد تومان پول پرقدرت وارد سیستم بانکی شده است.
تورم هممسیر با نقدینگی حرکت میکند
افزایش نقدینگی، خود را بهوضوح در شاخص قیمتها نشان داده است. همزمان با عبور رشد نقدینگی از ۴۰ درصد، نرخ تورم نیز مسیر صعودی را حفظ کرده است. طبق آمار رسمی، نرخ تورم در آبانماه به ۴۱ درصد رسید؛ در حالی که این شاخص در فروردینماه ۳۶.۴ درصد بود.
فشار بر معیشت و تعمیق شکاف طبقاتی
ادامه این روند افزایشی، هزینههای تولید را بالا برده و از سوی دیگر، قدرت خرید خانوارها را کاهش داده است. بسیاری از کارشناسان هشدار میدهند در صورت عدم اصلاح سیاستهای پولی و اجرای جدی سیاستهای انقباضی، تورم تا پایان سال نیز به مسیر صعودی خود ادامه خواهد داد و فشار معیشتی تشدید میشود.
سیاستگذاران پولی چه خواهند کرد؟
اکنون پرسش اصلی این است که بانک مرکزی در دوره مدیریت جدید چه برنامهای برای مهار رشد نقدینگی و کنترل تورم دارد. تصمیمهایی که در ماههای پایانی سال اتخاذ میشود، میتواند نقش تعیینکنندهای در آینده اقتصاد و معیشت مردم ایفا کند.
دیدگاهها