aron

بهبود ١٠ پله‌ای شاخص فلاکت

داده‌های جدید مرکز آمار ایران از بهبود 10پله‌ای شاخص فلاکت ایران در فصل پاییز امسال نسبت به فصل تابستان حکایت دارد. این روند برایند کاهش محسوس نرخ بیکاری و نرخ تورم در 3ماهه منتهی به فصل پاییز است.

به گزارش (Banker)، انتظار می‌رود با ادامه روند کاهشی نرخ تورم و بیکاری، در ماه‌های آینده، شاخص فلاکت، به‌عنوان مجموع نرخ بیکاری و نرخ تورم، به‌نحو مطلوبی کاهش پیدا کند.
محاسبات نشان می‌دهد، شاخص فلاکت که در تابستان سال‌جاری به رقم 55.4درصد رسیده و به نقطه جوش نزدیک شده بود، در پایان فصل پاییز 45.5درصد در کل کشور کاهش یافته است.

بر مبنای این محاسبات، پایین‌ترین شاخص فلاکت مربوط به استان خراسان‌رضوی به میزان 39.1 و بیشترین شاخص فلاکت هم به استان ایلام به میزان 52.8درصد اختصاص دارد که نشان می‌دهد شکاف شاخص فلاکت در بین استان‌های کشور به 13.7درصد رسیده است.

10مهرماه سال‌جاری، همشهری، در گزارشی از شکسته شدن رکورد شاخص فلاکت در ایران خبر داده و نوشته بود: در پایان فصل تابستان دست‌کم 8استان ایران از حیث شاخص یادشده در محدوده 60درصد قرار گرفته‌اند. محاسبات جدید اما نشان می‌دهد؛ استان‌های ایران از نقطه جوش شاخص فلاکت فاصله گرفته و در پایان فصل پاییز فقط 10استان از حیث شاخص فلاکت در کانال 50تا 53درصد قرار دارند.

 شاخص فلاکت یک نمایه اقتصادی است که از مجموع نرخ بیکاری و نرخ تورم محاسبه می‌شود. به باور اقتصاددانان نرخ فزاینده تورم با نرخ بیکاری بالا باعث افزایش هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی برای کشورها می‌شود. برای نخستین‌بار، محسن رضایی، معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری فعلی، به‌عنوان کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری سال1388، در یک مناظره تلویزیونی با محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری وقت، از رسیدن شاخص فلاکت ایران به 40درصد پرده برداشت.

از آن زمان تاکنون وضعیت اقتصادی مردم از حیث نرخ تورم و نرخ بیکاری بر مبنای شاخص فلاکت اندازه‌گیری می‌شود. با گذشت 12سال از مناظره‌های جنجالی سال 1388همچنان شاخص فلاکت در ایران بالاتر از 40درصد است و حتی در تابستان امسال به اوج خود رسید و عدد 55.4درصد را ثبت کرد.

 

تغییر محسوس در دولت سیزدهم


طبق این گزارش، هرچند شاخص فلاکت در 3ماهه پاییز امسال بهبود 10پله‌ای داشته، اما همچنان ایران یکی از کشورهای دارای تورم بالاست و سیاست دولت‌های گذشته برای کشاندن نرخ تورم به محدوده تک‌رقمی در یک بازه زمانی دست‌کم 4ساله به شکست انجامیده است.

براساس آخرین برآورد مرکز آمار ایران، نرخ تورم در پایان شهریور به 45.8درصد و نرخ بیکاری به 9.6درصد رسیده؛ به این ترتیب شاخص فلاکت در کشور در پایان تابستان امسال به 55.4درصد رسیده بود. حالا اما همین مرکز گزارش داده نرخ بیکاری در پایان آذرماه 1400به 45.5درصد و نرخ بیکاری به 8.9درصد و در نتیجه شاخص فلاکت به 45.5درصد رسیده است.

 

زاگرس‌نشینان در نقطه جوش شاخص فلاکت


بررسی‌های همشهری نشان می‌دهد بالاترین شاخص فلاکت در پاییز امسال به استان‌های ناحیه زاگرس‌نشین، ازجمله ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان و چهارمحال‌و‌بختیاری اختصاص دارد. ایلام با ثبت شاخص فلاکت 52.8درصدی در صدر جدول قرار دارد و پس از آن استان‌های کهگیلویه و بویراحمد با (52.4) درصد، لرستان با (52.2درصد) و چهار محال و بختیاری با  (51.5درصد) در رتبه‌های دوم تا چهارم جا خوش کرده‌اند. افزون بر استان‌های یادشده، ساکنان استان‌های آذربایجان غربی، هرمزگان، کردستان، زنجان، کرمانشاه و اردبیل هم شاخص فلاکت بالای 50درصد را تجربه کرده‌اند.

 

استان‌های سبزنشین در شاخص فلاکت


پایین‌ترین رتبه در شاخص فلاکت به استان خراسان رضوی با (39.1) درصد و پس از آن استان سمنان با (40.6) درصد، استان تهران (42.2) درصد، سیستان و بلوچستان با (42.6) درصد و به قم با (43.5) درصد اختصاص دارد. از مجموع 31استان ایران در پاییز امسال، 9استان خراسان رضوی، سمنان، تهران، سیستان و بلوچستان، قم، همدان، قزوین، فارس و البرز شاخص فلاکت کمتر از میانگین کشوری را تجربه کرده‌اند و وضعیت در بقیه استان‌ها از میانگین کشوری بدتر است.

 

وضع بهتر در مرکز


برآوردهای همشهری نشان می‌دهد شاخص فلاکت در استان‌های مرکزی ایران، وضع بهتری نسبت به استان‌های مرزی در پایان تابستان1400داشته است. فارس، گیلان، کرمان، زنجان، گلستان، بوشهر، اصفهان، سیستان و بلوچستان، آذربایجان‌شرقی، آذربایجان‌غربی و یزد هم در محدوده نارنجی یعنی کانال 55تا 60درصدی شاخص فلاکت قرار دارند.

این گزارش می‌افزاید: استان‌های ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، کردستان، لرستان، خوزستان، خراسان شمالی، چهارمحال و بختیاری، کرمانشاه و هرمزگان در محدوده قرمز بالای 60درصدی شاخص فلاکت جای گرفته‌اند.

یکی از دلایل اصلی وضع بهتر استان‌های قم، تهران و سمنان از حیث شاخص فلاکت، نرخ تورم پایین‌تر از سایر استان‌ها، در پایان تابستان امسال بوده؛ به‌گونه‌ای که نرخ تورم 12‌ماه منتهی به شهریور امسال در استان قم 41.3درصد، تهران 41.8درصد و سمنان 43.2درصد بوده است؛ افزون بر این نرخ بیکاری در این 3استان به‌ترتیب 8.5درصد، 8.9درصد و 6.5درصد برآورد شده است. این در شرایطی است که استان‌های کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، آذربایجان‌شرقی، زنجان، چهارمحال و بختیاری، کردستان، خراسان شمالی و ایلام در شهریورماه با نرخ تورم بالای 50درصد مواجه شده‌اند.

 7استان ایران شامل استان‌های قزوین، مازندران، اردبیل، فارس، سمنان، همدان و زنجان در فصل تابستان امسال نرخ بیکاری کمتر از 7درصد را تجربه کرده‌اند؛ درحالی‌که بالاترین نرخ بیکاری در استان هرمزگان 18.2درصد به ثبت رسیده و پس از آن استان‌های خوزستان 14.3درصد، کرمانشاه 14درصد، یزد 13.6درصد، اصفهان 12.6درصد، چهارمحال و بختیاری 12.4درصد، لرستان 11.8درصد، گیلان 11.6درصد، خراسان‌شمالی 11.4درصد، سیستان و بلوچستان 11.2درصد، کرمان 11.1درصد، بوشهر 10.5درصد و کهگیلویه و بویراحمد 10.2درصد قرار دارند. این گزارش می‌افزاید: از 31استان ایران در پایان تابستان امسال 13استان نرخ تورم دورقمی را تجربه کرده‌اند.

 

راز بالا و پایین‌شدن استان‌ها


اصلی‌ترین پرسش شاید این باشد که راز بهبود شاخص فلاکت برخی استان‌ها نسبت به استان‌های دیگر چیست؟ بررسی‌های همشهری نشان می‌دهد دلیل بهبود محسوس شاخص فلاکت در استان‌های خراسان‌رضوی، سیستان و بلوچستان، سمنان، قم و تهران ناشی از پایین‌ آمدن همزمان نرخ بیکاری و نرخ تورم است. در مقابل نرخ بیکاری بالا در استان‌هایی چون یزد، هرمزگان و کرمان مانع بزرگی بر سر کاهش شاخص فلاکت بوده است.

در طرف مقابل استان‌هایی چون کهگیلویه و بویراحمد، زنجان و ایلام هرچند نرخ بیکاری پایین را تجربه کرده‌اند اما نرخ بالای تورم باعث شده تا شاخص فلاکت این استان‌ها بالاتر از 50درصد گزارش شود.


ایران شاید در رتبه بهتر


ایران براساس آخرین برآوردهای صورت گرفته همچنان در رتبه هشتم دنیا از حیث شاخص فلاکت در بین 156کشور دنیا قرار دارد، اما با سبقت نرخ تورم ترکیه از ایران و بهبود وضعیت تورمی در کشورمان، این احتمال مطرح است که رتبه ایران بهتر شده باشد.

به گزارش همشهری، شاخص فلاکت ایران در پایان سال98به 45.4درصد رسید و در پایان سال گذشته هم با ثبت رکورد 46.1درصدی بالاترین حد نصاب را در دهه90به‌دست آورد. تا اینکه در پایان نیمه نخست سال1400شاخص فلاکت با 9.3درصد رشد، نسبت به اول امسال، از مرز 55درصد فراتر رفته و به بالاترین رکورد در بعد از انقلاب رسیده و آمارهای رسمی از فروکش کردن روند فزاینده شاخص فلاکت حکایت دارد.

نرخ تورم بالا و رشد نزدیک به نیم درصد اقتصاد ایران در دهه 90باعث شده تا ایران در جمع کشورهایی قرار گیرد که بالاترین وضعیت فلاکت را تجربه می‌کنند، اما دولت سیدابراهیم رئیسی در تلاش است با مهار تورم و ایجاد اشتغال، روند را بهبود بخشد. شاخص فلاکت یکی از معیارهای سنجش کارایی سیاست‌های اقتصادی دولت در مواجهه با تورم و مقابله با فقر و شکاف طبقاتی است. استیو هانکه، استاد اقتصاد دانشگاه جان هاپکینز آمریکا خردادماه امسال گفته بود که تورم بالا اصلی‌ترین دلیل بالا بودن شاخص فلاکت اقتصادی در ایران و کاهش ارزش ریال، مهم‌ترین عامل بالا بودن تورم است.

به‌گفته او در شرایطی که تأثیر سایر متغیرها را ثابت بدانیم، میزان رضایت مردم یک کشور از وضعیت اقتصادی زمانی به اوج می‌رسد که شاهد یک رشد اقتصادی قوی، نرخ بیکاری و تورم پایین و نرخ بهره کم باشیم.

استیو هانکه در رابطه با رتبه ایران در شاخص فلاکت طبق شاخص تعدیل یافته فلاکت گفت: در بین ۱۵۶کشور رتبه‌بندی شده، ایران در رده هشتم قرار می‌گیرد. بالاترین میزان فلاکت اقتصادی هم مربوط به کشورهای ونزوئلا، لبنان، زیمبابوه، سودان، سوریه، آرژانتین و ترکیه است.


ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
کد امنیتی:
SecImgSes
* نظر:
banker banker
نگاه بنکر
چهره های ماندگار