بانک‌ها همچنان گران پول می‌خرند؛ زنگ خطر در بازار پول

|
مطالعه ۴ دقیقه

نرخ سود بین‌بانکی در هفته منتهی به ۲۸ آبان ۱۴۰۵ برای دومین هفته متوالی کاهش یافت، اما همچنان نزدیک سقف ۳۴ درصدی کریدور بانک مرکزی است.

خلاصه خبر

  • نرخ سود بین‌بانکی در هفته منتهی به ۲۸ آبان ۱۴۰۵ برای دومین هفته پیاپی کاهش یافت و به ۳۳.۶۵ درصد رسید.

  • این نرخ طی دو هفته از ۳۳.۹۲ به ۳۳.۶۵ درصد رسیده و در مجموع ۰.۲۷ واحد درصد کاهش یافته است.

  • فاصله نرخ سود بین‌بانکی با سقف ۳۴ درصدی کریدور بانک مرکزی فقط ۰.۳۵ واحد درصد است و هزینه بالای تأمین منابع کوتاه‌مدت همچنان ادامه دارد.

به گزارش بنکر، نرخ سود بین‌بانکی در هفته منتهی به ۲۸ آبان ۱۴۰۵ با کاهش ۰.۱۴ واحد درصدی به ۳۳.۶۵ درصد رسید. این دومین افت هفتگی متوالی این شاخص است؛ با این حال، نرخ معاملات میان بانک‌ها همچنان در محدوده بالای ۳۳ درصد قرار دارد و فاصله چندانی با سقف ۳۴ درصدی کریدور نرخ سود بانک مرکزی ندارد.

بر اساس تازه‌ترین اطلاعات منتشرشده از بازار پول، نرخ سود بین‌بانکی در هفته منتهی به ۲۱ آبان ۳۳.۷۹ درصد بود. مقایسه این رقم با نرخ جدید نشان می‌دهد هزینه مبادله منابع کوتاه‌مدت میان بانک‌ها اندکی کاهش یافته است.

بررسی روند سه هفته اخیر نیز از کاهش تدریجی این شاخص حکایت دارد. نرخ سود بین‌بانکی در ۱۴ آبان ۳۳.۹۲ درصد ثبت شده بود و در دو هفته بعد، مجموعاً ۰.۲۷ واحد درصد کاهش پیدا کرد.

تاریخنرخ سود بین‌بانکی
۱۴ آبان ۱۴۰۵۳۳.۹۲ درصد
۲۱ آبان ۱۴۰۵۳۳.۷۹ درصد
۲۸ آبان ۱۴۰۵۳۳.۶۵ درصد

با وجود این کاهش، هنوز نمی‌توان از تغییر پایدار شرایط بازار پول سخن گفت. افت محدود نرخ سود در دو هفته متوالی، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که محدودیت دسترسی بانک‌ها به منابع کوتاه‌مدت برطرف شده است.

فاصله سود بین‌بانکی با سقف چقدر است؟

یکی از مهم‌ترین نکات در بررسی تحولات اخیر بازار پول، نزدیکی نرخ سود بین‌بانکی به سقف کریدور نرخ سود بانک مرکزی است.

بر اساس نرخ‌های اعلام‌شده، نرخ اعتبارگیری قاعده‌مند بانک‌ها ۳۴ درصد و نرخ سپرده‌گذاری قاعده‌مند ۲۶ درصد است. در این چارچوب، نرخ سود بین‌بانکی ۳۳.۶۵ درصدی تنها ۰.۳۵ واحد درصد با سقف کریدور فاصله دارد.

این اختلاف اندک نشان می‌دهد نرخ تأمین منابع کوتاه‌مدت میان بانک‌ها همچنان در سطح بالایی قرار دارد. به بیان دیگر، کاهش اخیر هنوز نتوانسته نرخ معاملات بین‌بانکی را از محدوده نزدیک به سقف سیاستی بانک مرکزی خارج کند.

البته نرخ سود بین‌بانکی را نباید با نرخ سود سپرده‌های مردم یا نرخ تسهیلات بانکی یکسان دانست. این شاخص، هزینه تأمین منابع کوتاه‌مدت میان بانک‌ها را منعکس می‌کند و تغییر آن لزوماً به معنای تغییر فوری نرخ سود دریافتی سپرده‌گذاران یا تسهیلات پرداختی به مشتریان نیست.

کاهش نرخ سود چه پیامی دارد؟

بانک‌ها برای مدیریت کسری یا مازاد منابع روزانه خود از بازار بین‌بانکی استفاده می‌کنند. در این بازار، مؤسسات اعتباری برای تأمین نیازهای کوتاه‌مدت نقدینگی به یکدیگر منابع قرض می‌دهند و نرخ سود معاملات تحت تأثیر عرضه و تقاضا تعیین می‌شود.

افزایش تقاضای بانک‌ها برای استقراض، در شرایطی که منابع قابل‌عرضه محدود باشد، معمولاً فشار افزایشی بر نرخ سود وارد می‌کند. در مقابل، دسترسی بهتر بانک‌ها به منابع یا کاهش نیاز آنها به استقراض کوتاه‌مدت می‌تواند به افت این نرخ منجر شود.

از این منظر، کاهش نرخ سود از ۳۳.۹۲ به ۳۳.۶۵ درصد می‌تواند نشانه‌ای از تعدیل نسبی فشار در بازار بین‌بانکی باشد؛ اما برای ارزیابی دقیق وضعیت نقدینگی، بررسی هم‌زمان حجم معاملات، میزان استفاده بانک‌ها از تسهیلات بانک مرکزی و نتایج عملیات بازار باز نیز ضروری است.

در واقع، صرف کاهش نرخ سود مشخص نمی‌کند که این تغییر ناشی از افزایش عرضه منابع بوده یا کاهش تقاضای بانک‌ها برای استقراض. تشخیص این موضوع به اطلاعات تکمیلی بازار پول نیاز دارد.

آیا روند نزولی نرخ سود ادامه پیدا می‌کند؟

کاهش دو هفته‌ای نرخ سود بین‌بانکی هنوز برای تأیید شکل‌گیری یک روند نزولی پایدار کافی نیست. ادامه این مسیر به وضعیت منابع و مصارف بانک‌ها و نحوه مدیریت نقدینگی از سوی بانک مرکزی بستگی دارد.

اگر دسترسی بانک‌ها به منابع کوتاه‌مدت بهبود پیدا کند و فشار تقاضا برای استقراض کاهش یابد، زمینه افت بیشتر نرخ سود فراهم می‌شود. در مقابل، تداوم ناترازی نقدینگی و محدودیت منابع در دسترس می‌تواند مانع ادامه کاهش این شاخص شود.

سیاست‌های بانک مرکزی در عملیات بازار باز و مدیریت ذخایر بانکی نیز در این میان اهمیت دارد؛ زیرا نحوه تزریق و جذب نقدینگی می‌تواند بر شرایط تأمین منابع در شبکه بانکی اثر بگذارد.

نکته مهم دیگر، فاصله نرخ فعلی با سطح ۲۴ درصدی دوره پیشین ثبات بازار پول است. نرخ سود بین‌بانکی در مقایسه با این سطح، همچنان ۹.۶۵ واحد درصد بالاتر قرار دارد. بنابراین، افت اخیر را نمی‌توان به معنای بازگشت هزینه تأمین نقدینگی به شرایط قبلی تلقی کرد.

در مجموع، کاهش نرخ سود بین‌بانکی به ۳۳.۶۵ درصد پس از دو هفته افت متوالی، از تعدیل محدود فشار در بازار پول حکایت دارد؛ اما نزدیکی این نرخ به سقف ۳۴ درصدی کریدور نشان می‌دهد هزینه تأمین منابع کوتاه‌مدت برای بانک‌ها همچنان بالاست. تداوم یا توقف این روند در هفته‌های آینده، به وضعیت نقدینگی شبکه بانکی و تصمیم‌های سیاست‌گذار پولی وابسته خواهد بود.

دیدگاه‌ها

کلیه حقوق مادی و معنوی محفوظ و متعلق به بانکداران ۲۴ می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع بلامانع است.