تأمین مالی زنجیره‌ای در ایران ۱۲ برابر شد؛ رشد از ۳۴ به ۴۰۰ همت

|
مطالعه ۴ دقیقه

حجم تأمین مالی زنجیره‌ای در هفت‌ماهه امسال به ۴۰۰ همت رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۳۴ همت سال گذشته، از جهش استفاده از این ابزار حکایت دارد.

خلاصه خبر

  • معاون وزیر اقتصاد از افزایش قابل توجه استفاده از ابزار تأمین مالی زنجیره‌ای در اقتصاد ایران خبر داد.

  • حجم این تأمین مالی از ۳۴ همت در سال گذشته به ۴۰۰ همت در هفت‌ماهه امسال رسید؛ بانک‌ها نیز در همین دوره ۹۲۴۱ همت تسهیلات پرداخت کردند.

  • با وجود رشد ابزارهای جدید، شکاف میان منابع مالی موردنیاز اقتصاد و میزان تأمین‌شده همچنان پابرجاست و اصلاح ساختار تأمین مالی در دستور کار قرار دارد.

به گزارش بنکر، امیر باقری، معاون امور بانکی، بیمه و شرکت‌های دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی، در آیین افتتاح هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی نظام مالی، سرمایه‌گذاری و زیرساخت‌های دیجیتال (افکس ۲۰۲۶)، بر ضرورت بازنگری در ساختار تأمین مالی اقتصاد ایران تأکید کرد.

او با اشاره به نیاز اقتصاد کشور به منابع مالی برای تحقق اهداف رشد اقتصادی گفت: برای دستیابی به رشد پیش‌بینی‌شده در برنامه توسعه در سال ۱۴۰۴، باید ۸ هزار همت منابع مالی تجهیز می‌شد؛ اما میزان تأمین مالی به کمتر از ۶ هزار همت رسید.

این ارقام از شکافی بیش از ۲ هزار همت میان منابع موردنیاز و منابع تجهیزشده حکایت دارد؛ مسئله‌ای که محدودیت دسترسی بنگاه‌ها به منابع مالی را به یکی از چالش‌های مهم رشد اقتصادی تبدیل می‌کند.

باقری همچنین اعلام کرد سهم بازار سرمایه از مجموع تأمین مالی اقتصاد در سال گذشته ۱۱.۷ درصد بوده است. این سهم نشان می‌دهد با وجود ظرفیت‌های بورس و ابزارهای مالی غیربانکی، بخش عمده تأمین مالی همچنان بر دوش نظام بانکی قرار دارد.

در هفت‌ماهه امسال، بانک‌ها ۹ هزار و ۲۴۱ همت تسهیلات پرداخت کردند و سهم بازار سرمایه از تأمین مالی اقتصاد نیز به یک‌هزار و ۱۴۶ همت رسید.

بر اساس آمار اعلام‌شده، حدود ۳۰ درصد تسهیلات پرداختی بانک‌ها در این دوره به بخش صنعت اختصاص یافته است. این سهم، جایگاه نظام بانکی در تأمین سرمایه موردنیاز تولید را نشان می‌دهد؛ هرچند حجم بالای تسهیلات به‌تنهایی معیار سنجش اثربخشی تأمین مالی نیست و نحوه تخصیص منابع و بازده اقتصادی آنها نیز اهمیت دارد.

دارایی ۱۷۰۰ همتی شرکت‌های بورسی بانک‌ها

بخش دیگری از سخنان معاون وزیر اقتصاد به ظرفیت دارایی‌های شرکت‌های بورسی وابسته به بانک‌های تحت مدیریت این وزارتخانه اختصاص داشت.

به گفته باقری، ۱۳ بانک وابسته به وزارت اقتصاد در مجموع مالک ۲۴۷ شرکت بورسی هستند که ارزش سهام آنها حدود یک‌هزار و ۷۰۰ همت برآورد می‌شود.

او بانک‌های رفاه و سپه را از نظر تعداد شرکت‌های زیرمجموعه در جایگاه بالاتری معرفی کرد و بر ضرورت مولدسازی دارایی‌های بانکی تأکید داشت.

این ظرفیت می‌تواند در صورت مدیریت مؤثر، به یکی از منابع تقویت توان مالی بانک‌ها تبدیل شود. استفاده کارآمد از دارایی‌های بورسی، علاوه بر کاهش فشار بر منابع نقدی بانک‌ها، امکان هدایت سرمایه به فعالیت‌های اقتصادی مولد را فراهم می‌کند.

با این حال، ارزش سهام شرکت‌های وابسته به بانک‌ها لزوماً به معنای منابع نقد در دسترس برای پرداخت تسهیلات نیست. تبدیل این دارایی‌ها به ظرفیت واقعی تأمین مالی، به نحوه مدیریت، امکان واگذاری و شرایط بازار سرمایه بستگی دارد.

سه اولویت وزارت اقتصاد برای اصلاح نظام تأمین مالی

باقری در ترسیم مسیر تحول نظام تأمین مالی کشور، سه محور را مورد تأکید قرار داد: فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود، توسعه ابزارها و نهادهای مالی و اصلاح ساختار تأمین مالی اقتصاد.

محور نخست بر استفاده بهتر از منابع و دارایی‌هایی متمرکز است که هم‌اکنون در اختیار بانک‌ها و سایر نهادهای مالی قرار دارند. محور دوم نیز توسعه ابزارهایی مانند تأمین مالی زنجیره‌ای و گسترش روش‌های جایگزین تسهیلات سنتی را دنبال می‌کند.

در محور سوم، تغییر ترکیب تأمین مالی و افزایش نقش بازار سرمایه در کنار شبکه بانکی اهمیت دارد؛ موضوعی که با توجه به سهم ۱۱.۷ درصدی بازار سرمایه از تأمین مالی سال گذشته، همچنان با ظرفیت‌های استفاده‌نشده روبه‌رو است.

جهش تأمین مالی زنجیره‌ای به ۴۰۰ همت در هفت‌ماهه امسال، نشانه‌ای از گسترش استفاده از ابزارهای جدید است؛ اما تداوم این روند به زیرساخت‌های اعتباری، همکاری بانک‌ها و بنگاه‌های اقتصادی و امکان استفاده گسترده‌تر از این روش در زنجیره تولید وابسته خواهد بود.

از سوی دیگر، فاصله منابع موردنیاز اقتصاد با میزان تأمین‌شده نشان می‌دهد افزایش حجم تسهیلات بانکی به‌تنهایی برای پاسخ‌گویی به نیازهای سرمایه‌گذاری کافی نیست. تنوع‌بخشی به منابع مالی و افزایش سهم بازار سرمایه، دو موضوعی هستند که در کنار اصلاح ساختار بانکی باید دنبال شوند.

دیدگاه‌ها


کلیه حقوق مادی و معنوی محفوظ و متعلق به بانکداران ۲۴ می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع بلامانع است.