از هر ۱۰۰ میلیون، چقدرش واقعاً طلا می‌شود؟ راهنمای خرید طلا با اجرت کم

اما نکته‌ی مهم‌تر این است که اجرت صرفاً یک «کارمزد» ساده نیست؛ بلکه بخشی از سرمایه‌ی شما است که هرگز به طلای خالص تبدیل نشده و هنگام فروش نیز به جیب شما برنمی‌گردد. 

در ادامه اجزای این هزینه را تفکیک می‌کنیم، انواع طلا با اجرت کم را با هم مقایسه می‌کنیم و با یک مثال عددی می‌بینیم از ۱۰۰ میلیون تومان دقیقاً چه مقدارش طلا می‌شود.

اجرت طلا از چه اجزایی تشکیل شده است؟

آنچه در عرف بازار «اجرت» نامیده می‌شود، در واقع سه قلم جداگانه است.

اجرت ساخت، در واقع هزینه‌ی تبدیل طلای خام به یک مصنوع زینتی است که میزان آن مستقیماً به پیچیدگی طراحی و برند سازنده بستگی دارد. به همین دلیل است که طلای دست‌ساز همواره اجرت بالاتری نسبت به نمونه‌های ماشینی دارد؛ موضوعی که باعث می‌شود دو قطعه طلا با وزن و عیار کاملاً یکسان، قیمت نهایی متفاوتی روی ترازوی طلافروش داشته باشند. 

سود فروشنده یا حق‌العمل، حاشیه‌ی سود واحد صنفی است. مرجع تعیین عرف آن اتحادیه طلا و جواهر تهران است.

اینجا نکته‌ای وجود دارد که بهتر است بدانید: سود فروشنده روی مجموع ارزش طلای خام و اجرت ساخت محاسبه می‌شود، در حالی که بسیاری آن را فقط روی اجرت حساب می‌کنند. یعنی هرچه اجرت بالاتر باشد، مبلغ سود فروشنده هم بزرگ‌تر می‌شود و این دو یکدیگر را تشدید می‌کنند.

قلم سوم، مالیات بر ارزش افزوده است. بر اساس قوانین فعلی سازمان امور مالیاتی کشور، اصل طلا از پرداخت این مالیات معاف بوده و نرخ مالیات تنها به مجموع «اجرت ساخت» و «سود فروشنده» تعلق می‌گیرد. برای اطمینان از نرخ به‌روز باید به سازمان امور مالیاتی کشور مراجعه کرد.

کدام طلا کمترین اجرت را دارد؟

به‌جای مقایسه‌ی درصدها که مرتب تغییر می‌کنند، بهتر است ببینیم کدام قلم هزینه به هر نوع طلا تعلق می‌گیرد.

جدول نشان می‌دهد که پاسخ پرسش «اجرت چه طلایی کمتر است» در ساختار هزینه پنهان شده است. هرچه تعداد اقلام افزوده کمتر باشد، قیمت پرداختی به ارزش ذاتی طلا نزدیک‌تر می‌ماند.

به بیان دیگر، وقتی می‌پرسیم چه طلایی اجرت کمتری دارد، در واقع دنبال گزینه‌ای می‌گردیم که کمترین فاصله را بین مبلغ پرداختی و ارزش واقعی فلز ایجاد کند. مصنوعات ساخته‌شده با عیار ۷۵۰ از این نظر در انتهای فهرست قرار می‌گیرند، چون هر سه قلم هزینه به آن‌ها تعلق می‌گیرد.

در اینجا یک هشدار مهم ضروری است: مفهوم «بدون اجرت» هرگز به معنای «بدون هزینه» نیست. درست است که طلای آب‌شده اجرت ساخت ندارد، اما خریدار باید کارمزد و اسپرد (اختلاف قیمت خرید و فروش) آن را بپردازد. سکه نیز اگرچه فاقد اجرت است، اما ریسک حباب قیمتی را به همراه دارد؛ همان‌طور که شمش بدون اجرت، هزینه‌ی ضرب قابل‌توجهی (به‌ویژه در وزن‌های پایین) خواهد داشت.

از ۱۰۰ میلیون تومان چقدرش طلا می‌شود؟

برای انجام این محاسبه، پیش از هر چیز به نرخ روز هر گرم طلا نیاز دارید؛ عددی که می‌توانید آن را از طریق ابزارهای محاسبه آنلاین قیمت طلا در لحظه استخراج کنید. درصدهای زیر صرفاً فرضی‌اند و در معامله‌ی واقعی باید نرخ اعلامی همان فروشنده جایگزین شود.

فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان طلای زینتی نو با اجرت ۱۵ درصد می‌خرید:

یعنی از ۱۰۰ میلیون تومان، حدود ۲۱ میلیون تومان صرف خرید طلا نشده است. اگر همان لحظه بخواهید بفروشید، این مبلغ بازنمی‌گردد.

همان ۱۰۰ میلیون تومان در طلای آب‌شده، پس از کسر کارمزد، بخش به‌مراتب بزرگ‌تری از پول را به طلا تبدیل می‌کند.

تفاوت این دو سناریو در بلندمدت بازدهی سرمایه‌گذاری را تعیین می‌کند. خریدار طلای زینتی باید منتظر بماند تا قیمت طلا به اندازه‌ی کافی رشد کند که ابتدا همان هزینه‌های جانبی را جبران کند و تازه پس از آن سود شروع شود. انتخاب طلا با اجرت کم، همین نقطه‌ی سربه‌سر را جلو می‌آورد.

چطور برای خرید طلا اجرت کمتری بپردازیم؟

• هدف خرید را مشخص کنید؛ اگر قصد استفاده ندارید، به‌جای طلای زینتی سراغ طلای سرمایه‌ای بروید.

• تفکیک فاکتور را بخواهید؛ ارزش طلا، اجرت، سود فروشنده و مالیات باید ردیف جدا داشته باشند.

• قیمت را مستقل حساب کنید؛ وزن را در نرخ روز ضرب کنید و اختلاف را با مبلغ پیشنهادی مقایسه کنید.

• درباره‌ی بازخرید بپرسید؛ بدانید هنگام فروش چه مبلغی دریافت می‌کنید و اسپرد چقدر است.

• طلای دست دوم را در نظر بگیرید؛ اگر مصنوع می‌خواهید، این گزینه اجرت ساخت جدید ندارد.

• وزن‌های بالاتر را بسنجید؛ در شمش، هزینه‌ی ضرب روی وزن‌های پایین سنگین‌تر تمام می‌شود.

و یک نکته‌ که باید در نظر بگیرید: اگر قصد شما استفاده‌ی شخصی یا هدیه دادن است، طلای زینتی انتخاب درستی است. اجرت در این حالت هزینه‌ی هدررفته نیست؛ بهای طراحی و ساختی است که از آن استفاده می‌کنید.

جمع‌بندی

پاسخ کوتاه به این پرسش که چه طلایی کم اجرت است، طلای آب‌شده و پس از آن سکه و شمش است. اما معیار درست‌تر، مجموع اقلام افزوده است؛ نگاه کردن به اجرت ساخت به‌تنهایی گمراه‌کننده می‌شود.

پیش از هر خرید دو کار انجام دهید: تفکیک کامل فاکتور را بخواهید و ارزش خام طلا را خودتان حساب کنید. اختلاف این دو عدد، هزینه‌ی واقعی معامله‌ی شما است.