پیش‌بینی آینده بازار خودرو؛ دو عامل قیمت‌ها را پایین آورد

به گزارش بنکر (Banker)، بازار خودرو در دو هفته گذشته مسیر متفاوتی را نسبت به قبل تجربه کرده است. تحت تأثیر دو عامل مهم یعنی کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان و انتشار اخبار مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا، قیمت‌ها روند نزولی به خود گرفته و تب معاملات تا حدودی فروکش کرده است.

اما این شرایط تا کی ادامه دارد؟ آیا این افت قیمت موقتی است یا قرار است برای مدتی طولانی‌تر تداوم یابد؟ 

مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودروسازی و فعال بازار خودرو، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز به این سؤالات پاسخ داده است.

دو عاملی که بازار را پایین کشید

فرزانه در ابتدای صحبت‌های خود به دو اهرم اصلی اشاره می‌کند که این روزها بیش از هر فاکتور دیگری بر بازار خودرو تأثیر گذاشته‌اند:

اول، اخبار مذاکرات ایران و آمریکا: هر بار که فضا سیاسی مثبت می‌شود، بازار خودرو (مثل بسیاری از بازارهای دیگر) واکنش نشان می‌دهد و قیمت‌ها تعدیل می‌شود.

دوم، کاهش قدرت خرید مردم: تورم بالا و کاهش درآمد واقعی مردم، دست خریداران را تنگ کرده و کمتر کسی توانایی خرید خودرو با قیمت‌های فعلی را دارد.

نتیجه این دو عامل در بازار کاملاً مشهود است: افت چشمگیر حجم معاملات، افزایش تعداد فروشندگان نسبت به خریداران و اصلاح محدود قیمت‌ها.

فرزانه درباره آینده بازار خودرو صراحتاً می‌گوید که مشاهدات میدانی از شرایط فعلی، چندان خوشبینانه نیست. به گفته او:

«مشاهدات میدانی از شرایط فعلی عرضه خودرو در سطح بازار، در کنار تورم و کاهش درآمد مصرف‌کنندگان، مجموعه‌ای از عوامل وابسته به هم را شکل داده که چشم انداز بازار خودرو را چندان امیدوارکننده نشان نمی‌دهد.»

به عبارت ساده‌تر، تا زمانی که قدرت خرید مردم افزایش پیدا نکند و تورم کنترل نشود، بعید است بازار خودرو دوباره داغ شود.

چرا بازار خودرو مثل قبل نیست؟

یکی از نکات جالبی که فرزانه به آن اشاره می‌کند، کم‌رنگ شدن تأثیر اخبار سیاسی بر بازار خودرو است.

به گفته این کارشناس، در سال‌های گذشته هر بار خبر مثبتی از مذاکرات منتشر می‌شد، بازار خودرو واکنش تند و هیجانی نشان می‌داد و قیمت‌ها به شدت ریزش می‌کرد. اما حالا قضیه فرق کرده است.

دلیل چیست؟ تکرار مداوم این خبرها در سال‌های اخیر باعث شده بازار خودرو که از سوی متغیرهای اقتصادی تحت فشار بیشتری قرار دارد، دیگر واکنش‌های پررنگ گذشته را نشان ندهد.

به عبارت دیگر، مردم دیگر مثل سابق تحت تأثیر خبرهای لحظه‌ای تصمیم نمی‌گیرند. چون بارها دیده‌اند که یک خبر خوب، بعداً با یک خبر بد خنثی می‌شود.

فرزانه تأکید می‌کند که بازارهای مالی و سرمایه‌ای بر پایه واقعیت‌های اقتصادی و اجرایی ارزش‌گذاری می‌شوند، نه صرفاً اخبار خوشبینانه:

«اگر سیاست‌های کلان تغییری نکنند، این بازارها در بلندمدت به‌طور طبیعی به مسیر صعودی خود بازمی‌گردند.»

یعنی اگر ساختارهای اقتصادی کشور همان طور که هست باقی بماند، صرفاً با چند خبر خوب نمی‌توان انتظار داشت بازار خودرو برای همیشه ارزان بماند. روند صعودی بلندمدت همچنان پابرجاست.

این راهکار نیست

این روزها صحبت از راه‌اندازی سامانه «رصد، پایش و کنترل فرآیند فروش خودرو» است؛ ابزاری که به نظر می‌رسد قرار است نظارت بر بازار خودرو را شفاف‌تر کند.

اما فرزانه نظر دیگری دارد. به اعتقاد او:

«بازارهای اقتصادی و سرمایه‌ای، در کنار نیاز به ابزارهای شفاف نظارتی، بیش از هر چیز تحت تأثیر سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی قرار دارند.»

او از تجربه تلخ گذشته می‌گوید: بارها دیده‌ایم که ایجاد سامانه‌ها و مسیرهای متعدد نظارتی، به تنهایی نتوانسته التهابات بازار خودرو را کاهش دهد یا مشکلات ساختاری آن را حل کند.

به عبارت ساده، هر چقدر هم سامانه نظارتی خوب باشد، اگر سیاست‌های کلان اقتصادی (مثل نرخ ارز، تورم، و مدیریت واردات) درست نباشد، بازار خودرو به آرامش نمی‌رسد.

بازار خودرو در دو راهی

بازار خودرو در دو هفته اخیر روند نزولی را تجربه کرده و قیمت‌ها تا حدودی اصلاح شده است. دو عامل اصلی این اتفاق، کاهش قدرت خرید مردم و اخبار مثبت مذاکرات بوده است.

اما از نگاه مسیح فرزانه، این اصلاح قیمت ممکن است موقتی باشد. چون:

• قدرت خرید مردم هنوز پایین است.

• تورم کنترل نشده است.

• سیاست‌های کلان اقتصادی تغییری نکرده است.

و مهم‌تر اینکه، بازار خودرو دیگر مثل سابق تحت تأثیر اخبار لحظه‌ای واکنش تند نشان نمی‌دهد. مردم از تکرار وعده‌ها و خبرها خسته شده‌اند و بیشتر به واقعیت‌های اقتصادی نگاه می‌کنند.

توصیه به خریداران و فروشندگان خودرو: برای تصمیم‌گیری، بیش از اخبار لحظه‌ای به سیاست‌های کلان اقتصادی و روند بلندمدت بازار توجه کنید.