به گزارش بنکر (Banker)، وحید شقاقیشهری، اقتصاددان برجسته، معتقد است که در شرایط فعلی، افزایش ملموس حقوق و دستمزد کارکنان، بازنشستگان و کارگران نه تنها ضروری است، بلکه میتواند از تشدید فقر و رکود اقتصادی جلوگیری کند.
تحقیقات او نشان میدهد که هزینههای یک خانواده سه نفره فقط برای خوراک ماهانه بیش از ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان است و با اضافه شدن مسکن، بهداشت، آموزش و سایر نیازهای زندگی، این مبلغ بهسرعت افزایش مییابد.
چند سال پیش، پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای رشد ۴۷ درصدی حقوق کارگران با نگرانی کارشناسان مواجه شد. تصور میشد که افزایش شدید دستمزد میتواند منجر به تعدیل نیرو، افزایش هزینه تولید و رکود شود. اما شرایط امروز متفاوت است.
میانگین تورم طی پنج تا شش سال گذشته بیش از ۴۰ درصد بوده، در حالی که رشد متوسط حقوق تنها بین ۲۰ تا ۲۵ درصد بوده است.
این شکاف باعث کاهش شدید قدرت خرید و ایجاد فاصله طبقات اقتصادی شده است.
از نظر شقاقیشهری، افزایش حقوق اکنون عامل فشار تورمی نیست، بلکه ابزار ضروری برای حفظ حداقل معیشت خانوارهاست.
تهدید دهکهای متوسط و پایین
تورم ترکیبی طی سالهای اخیر باعث شده که قدرت خرید خانوارها به شدت کاهش یابد.
برای مثال، قیمت یک خانه دو میلیارد تومانی با تورم ۴۰ درصد، ۸۰۰ میلیون تومان افزایش مییابد، در حالی که افزایش ۵۰ درصدی حقوق ۲۰ میلیون تومانی تنها ۱۰ میلیون تومان بر درآمد اضافه میکند.
این اختلاف باعث میشود دهکهای متوسط و پایین نتوانند نیازهای سرمایهای خود را تامین کنند و فاصله طبقاتی بیشتر شود.
با کاهش قدرت خرید، تقاضا برای کالاها و خدمات کاهش مییابد و این چرخه منجر به تعطیلی بنگاههای تولیدی، افزایش بیکاری و فقیرتر شدن جامعه میشود.
به گفته شقاقیشهری، افزایش حقوق میتواند این چرخه را شکسته و راهی برای مهار فقر و رکود باشد.
دولت و سیاستگذاری حقوق؛ فرصت یا تهدید؟
اقتصاددانان معتقدند که دولت نباید از اثرات تورمی افزایش دستمزدها نگران باشد، زیرا سهم رشد حقوق در تورم فعلی بسیار پایین است و بیشترین فشار تورمی ناشی از جهشهای ارزی است. عدم افزایش حقوق به معنای ادامه سقوط قدرت خرید و گسترش فقر است و حتی طبقات متوسط را نیز تحت فشار شدید قرار میدهد.
با توجه به اینکه بیش از ۳۵ درصد جامعه ایران تحت خط فقر هستند، افزایش حقوق میتواند هم حامی مستقیم معیشت مردم باشد و هم مانع توقف زنجیرهای بنگاههای تولیدی.
شقاقیشهری تأکید میکند که این اقدام میتواند یک شوک مثبت به اقتصاد وارد کند، تقاضا برای کالاها و خدمات را افزایش دهد و موتور تولید و اشتغال را دوباره روشن کند.
او همچنین توصیه میکند که دولت در شرایط فعلی افزایش حقوق را به تعویق نیندازد و تمرکز خود را روی حفظ توان خرید مردم و جلوگیری از سقوط اقتصادی بگذارد.
دیدگاهها