قیمت‌ها پرید | تورم ماهانه ۵ درصد یعنی چه؟

به گزارش بنکر (Banker)، مرکز آمار ایران تازه‌ترین گزارش از وضعیت قیمت‌ها را منتشر کرد. آمارهای تورم فروردین ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که خانوارهای ایرانی در اولین ماه سال، فشار سنگین‌تری را نسبت به سال قبل تجربه کرده‌اند.

بر اساس اعلام مرکز آمار، شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای کشور در فروردین ۱۴۰۵ به عدد ۵۶۹.۳ رسیده است. این عدد نسبت به ماه قبل (اسفند ۱۴۰۴) پنج درصد افزایش نشان می‌دهد.

اما تصویر وقتی نگران‌کننده‌تر می‌شود که این شاخص را با فروردین سال قبل مقایسه کنیم: جهشی ۷۳.۵ درصدی! یعنی خانواده‌ها برای خرید همان سبد کالا و خدمات، نزدیک سه‌چهارم بیشتر از سال قبل هزینه کرده‌اند.

 سه نرخ تورم که باید بدانید

برای درک بهتر وضعیت، بیایید سه نوع تورمی را که مرکز آمار اعلام کرده، ساده توضیح دهیم:

 تورم نقطه‌به‌نقطه

یعنی اگر فروردین ۱۴۰۴ یک سبد خرید ۱۰۰ هزار تومانی داشتید، فروردین امسال همان سبد را ۱۷۳ هزار و ۵۰۰ تومان خریده‌اید. این نرخ نسبت به ماه قبل (بهمن یا اسفند؟ طبق متن: نسبت به ماه قبل ۱.۷ واحد افزایش) بالا رفته است.

تورم ماهانه

یعنی قیمت‌ها در اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵، به طور میانگین ۵ درصد بالا رفته‌اند. اگر تفکیک کنیم:

• گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات: ۵.۶ درصد گران‌تر شده‌اند

• گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات: ۴.۵ درصد افزایش داشته‌اند

پس سفره مردم بیشتر از سایر بخش‌ها تحت فشار بوده است.

 تورم سالانه

این نرخ میانگین تورم در ۱۲ ماه منتهی به فروردین ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد. یعنی به طور متوسط در یک سال گذشته، هر ماه قیمت‌ها حدود ۵۳.۷ درصد بالاتر از میانگین سال قبل بوده است. این عدد نسبت به ماه قبل (اسفند) ۳.۱ واحد درصد افزایش یافته، یعنی روند صعودی ادامه دارد.

 فاصله تورمی دهک‌ها

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گزارش، نشان می‌دهد که تورم برای دهک‌های پایین درآمدی بسیار شدیدتر از دهک‌های بالا بوده است.

• دهک دوم (خانوارهای کم‌درآمد): نرخ تورم سالانه ۵۸.۲ درصد

• دهک دهم (خانوارهای پردرآمد): نرخ تورم سالانه ۵۲ درصد

یعنی فقیرترین‌ها بیش از ۶ درصد بیشتر از ثروتمندترین‌ها متحمل فشار تورمی شده‌اند.

فاصله تورمی دهک‌ها در فروردین به ۶.۲ واحد درصد رسیده که نسبت به ماه قبل (۵.۰ واحد درصد) افزایش نشان می‌دهد. این یعنی شکاف تورمی بین طبقات جامعه در حال عمیق‌تر شدن است.

 جدول خلاصه آمار کلیدی

چه چیزی در انتظار بازارها و مردم است؟

آمار تورم فروردین ۱۴۰۵ چند پیام روشن دارد:

1. روند صعودی قیمت‌ها نه تنها متوقف نشده، بلکه شتاب گرفته است (افزایش ۳.۱ واحدی تورم سالانه نسبت به ماه قبل)

2. خوراکی‌ها (مواد غذایی) بیشتر از سایر کالاها گران شده‌اند، یعنی فشار مستقیم بر معیشت روزمره

3. دهک‌های پایین درآمدی بسیار بیشتر از دهک‌های بالا آسیب دیده‌اند

4. فاصله تورمی بین طبقات در حال افزایش است

کارشناسان اقتصادی معتقدند تا زمانی که کنترل نقدینگی و انضباط پولی در دستور کار نباشد، انتظار کاهش تورم غیرواقعی است. خانوارها باید خود را برای ادامه این روند در ماه‌های آینده آماده کنند.