شناسایی ۱۳ میلیون ثروتمند؛ ۷۳ میلیون نفر یارانه می گیرند

به گزارش بنکر (Banker)، بررسی تازه‌ترین گزارش سازمان هدفمندی یارانه‌ها نشان می‌دهد شمار دریافت‌کنندگان یارانه نقدی به ۷۳ میلیون و ۳۴۳ هزار و ۹۸۰ نفر رسیده است. این در حالی است که دولت همزمان برنامه اصلاح نظام پرداخت یارانه و حذف یارانه دهک‌های پردرآمد را با معیارهای جدید دنبال می‌کند.

مطابق این گزارش، در خردادماه امسال ۲۸ میلیون و ۱۶۸ هزار و ۹۱۹ نفر از دهک‌های اول تا سوم، یارانه ۴۰۰ هزار تومانی دریافت کرده‌اند. همچنین ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۶۱ نفر از دهک‌های چهارم تا نهم مشمول یارانه ۳۰۰ هزار تومانی بوده‌اند.

آمارها نشان می‌دهد تعداد یارانه‌بگیران نسبت به پایان سال گذشته افزایش یافته است؛ به‌طوری که این رقم از حدود ۷۰.۲ میلیون نفر در بهمن‌ماه، با اضافه شدن حدود ۲.۳ میلیون نفر در اسفندماه، به بیش از ۷۳.۳ میلیون نفر رسیده است.

چه کسانی یارانه نقدی نمی گیرند؟

با توجه به جمعیت حدود ۸۶ میلیون نفری کشور، نزدیک به ۱۳ میلیون نفر در حال حاضر یارانه نقدی دریافت نمی‌کنند. این افراد عمدتاً شامل خانوارهایی هستند که درآمد یا دارایی آنها از سقف‌های تعیین‌شده فراتر رفته است.

بر اساس ضوابط اعلام‌شده، خانوارهایی که دارای درآمد بالا، املاک با ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان یا خودروهایی با ارزش بیش از ۵ میلیارد تومان باشند، در فهرست حذف یارانه قرار می‌گیرند.

روند حذف یارانه افراد پردرآمد از مرداد و شهریور سال گذشته با اتکا به اطلاعات پایگاه رفاه ایرانیان آغاز شد و در ادامه، دولت تصمیم گرفت معیارهای دقیق‌تری برای شناسایی مشمولان حذف تدوین کند.

معیارهای جدید حذف یارانه

اگرچه در سال‌های گذشته دهک‌بندی اقتصادی مهم‌ترین مبنای پرداخت یارانه بود، اما وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اکنون مدل جدیدی را برای شناسایی خانوارهای پردرآمد دنبال می‌کند.

بر اساس این رویکرد، خانوارهای یک‌نفره با درآمد ماهانه بیش از ۳۰ میلیون تومان و خانوارهای دونفره با درآمد بیش از ۳۶ میلیون تومان، در کنار شاخص‌هایی مانند ارزش املاک و خودرو، در معرض حذف از فهرست یارانه‌بگیران قرار دارند. تصمیم نهایی نیز بر پایه اطلاعات سازمان امور مالیاتی اتخاذ خواهد شد.

چالش‌های شناسایی دهک‌های درآمدی

کارشناسان معتقدند اجرای دقیق نظام حذف یارانه همچنان با موانع اطلاعاتی روبه‌رو است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده روش خوداظهاری خانوارها نتوانسته داده‌های قابل اتکایی برای دهک‌بندی اقتصادی فراهم کند.

از سوی دیگر، بررسی صرف تراکنش‌های بانکی نیز تصویر دقیقی از وضعیت اقتصادی خانوار ارائه نمی‌دهد؛ زیرا همه تراکنش‌ها الزاماً به معنای درآمد یا هزینه شخصی نیستند. همچنین در حوزه املاک نیز هنوز اطلاعات کاملی از تمامی دارایی‌های ملکی کشور در دسترس نیست و بخش قابل توجهی از املاک فاقد اطلاعات ثبتی جامع هستند.

پیشنهاد وزارت رفاه برای اصلاح نظام یارانه‌ها

یعقوب اندایش، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پیشنهاد کرده است نظام جدیدی برای شناسایی مشمولان یارانه طراحی شود که در آن خانوارها اطلاعات مربوط به درآمد، املاک، خودرو و سایر دارایی‌های خود را در قالب اظهارنامه مالی ارائه دهند.

به گفته وی، پس از تجمیع این اطلاعات و بررسی آن توسط سازمان امور مالیاتی، بر اساس یک «حد آستانه درآمدی» درباره ادامه پرداخت یا حذف یارانه تصمیم‌گیری خواهد شد.

او همچنین تأکید کرده است که حذف یارانه نباید صرفاً بر پایه درآمد اسمی انجام شود و شاخص‌هایی مانند وضعیت معیشت و الگوی مصرف خانوار نیز باید مورد توجه قرار گیرد. بررسی‌های وزارت رفاه نشان می‌دهد حتی برخی دهک‌های میانی جامعه نیز در تأمین حداقل نیازهای معیشتی و تغذیه‌ای با محدودیت مواجه هستند؛ موضوعی که ضرورت دقت بیشتر در فرآیند حذف یارانه‌ها را دوچندان می‌کند.

چشم‌انداز اصلاح نظام یارانه‌ها

کارشناسان اقتصادی معتقدند موفقیت طرح حذف یارانه دهک‌های پردرآمد به تکمیل پایگاه‌های اطلاعاتی، اتصال داده‌های مالیاتی، بانکی و ثبتی و همچنین شفافیت در معیارهای ارزیابی خانوارها وابسته است. در صورت اجرای دقیق این سازوکار، منابع یارانه‌ای می‌تواند با هدفمندی بیشتری به خانوارهای کم‌درآمد اختصاص یابد و عدالت در توزیع یارانه‌ها تقویت شود.

منبع: ایسنا