به گزارش بنکر (Banker)، با توجه به متغیرهای پیچیده اقتصادی و سیاسی پیشِ رو، تحلیلگران سه سناریوی اصلی برای مسیر قیمت دلار در سال ۱۴۰۵ ترسیم کردهاند. این سناریوها از خوشبینانه تا بدبینانه، بازههای قیمتی کاملاً متفاوتی را پیشبینی میکنند.
در ادامه هر یک از این سه سناریو را بررسی میکنیم.
سناریوی اول: خوشبینانه
در بهترین حالت ممکن، فرض بر این است که شرایط سیاسی بهبود یابد و توافقاتی در سطح بینالمللی حاصل شود. اگر این اتفاق بیفتد، پیامدهای زیر رقم خواهند خورد:
-
افزایش صادرات نفت و ورود ارز بیشتر به کشور
-
کاهش انتظارات تورمی در جامعه
-
کنترل مؤثرتر رشد نقدینگی
-
تقویت ذخایر ارزی بانک مرکزی
بر اساس برخی مدلهای تحلیلی، در صورت توافق، نرخ دلار حتی میتواند به طور موقت به محدوده ۱۴۰ هزار تومان کاهش یابد. همچنین برآوردها حاکی از آن است که نرخ تعادلی دلار در شرایط بهبود اقتصادی حدود ۱۶۰ هزار تومان خواهد بود.
بازه احتمالی دلار در این سناریو: ۱۴۰ تا ۱۸۰ هزار تومان
ویژگی اصلی: ثبات نسبی و کاهش نوسانات
سناریوی دوم: میانه
بسیاری از کارشناسان این سناریو را محتملترین حالت میدانند. در این وضعیت:
-
نه توافق جدی رخ میدهد و نه بحران شدیدتر میشود
-
تورم ادامه مییابد اما تحت کنترل نسبی قرار میگیرد
-
بازار ارز درگیر نوسانات مقطعی اما نه چندان شدید است
در چنین شرایطی، دلار در یک مسیر صعودی با شیب ملایم حرکت میکند. برخی پیشبینیها نشان میدهد که نرخ دلار میتواند به محدوده ۲۰۰ هزار تومان نزدیک شود و حتی از آن هم عبور کند.
بازه احتمالی دلار در این سناریو: ۱۸۰ تا ۲۳۰ هزار تومان
ویژگی اصلی: نوسان بالا اما روند صعودی تدریجی
سناریوی سوم: بدبینانه
بدترین حالت ممکن زمانی رخ میدهد که شرایط اقتصادی و سیاسی به طور جدی بدتر شود:
-
تشدید تحریمها یا حتی درگیریهای نظامی
-
کاهش شدید صادرات نفت
-
افزایش چشمگیر کسری بودجه دولت
-
رشد بیرویه نقدینگی
در چنین فضایی، جهش شدید نرخ ارز کاملاً محتمل است. برخی مدلهای اقتصادی حتی سناریوهایی را مطرح میکنند که در صورت عدم انجام اصلاحات ساختاری، دلار در سالهای آینده میتواند به اعداد بسیار بالاتری نیز برسد.
بازه احتمالی دلار در این سناریو: بالای ۲۵۰ هزار تومان
ویژگی اصلی: جهش ناگهانی و بیثباتی شدید
نقش سیاستهای دولت
سیاستهای دولت نقشی تعیینکننده و انکارناپذیر در مسیر آینده نرخ دلار دارند. دولت از طریق ابزارهای پولی و مالی میتواند مستقیماً بر عرضه و تقاضای ارز اثر بگذارد.
مهمترین عوامل داخلی اثرگذار:
-
رشد بالای نقدینگی که اغلب ناشی از کسری بودجه و استقراض از بانک مرکزی است، مهمترین عامل تضعیف ارزش پول ملی محسوب میشود.
-
چندنرخی بودن دلار یا سرکوب مصنوعی قیمت، به بیثباتی بازار و افزایش انگیزههای سفتهبازی دامن میزند.
اگر دولت نتواند انضباط پولی و مالی را برقرار کند، حتی در شرایط ثبات سیاسی نیز فشار صعودی بر نرخ دلار ادامه خواهد داشت.
مدیریت انتظارات و سیاست خارجی
از طرف دیگر، مدیریت انتظارات و دیپلماسی اقتصادی نیز به شدت بر بازار ارز اثرگذارند:
-
شفافیت در تصمیمگیری و ثبات در سیاستها میتواند از رفتارهای هیجانی جلوگیری کند.
-
از سوی دیگر، اخبار منفی یا تصمیمات ناگهانی به سرعت باعث جهش قیمت میشود.
-
بهبود روابط بینالمللی و افزایش دسترسی به منابع ارزی، عرضه دلار را تقویت کرده و به ثبات بازار کمک میکند.
اصلاحات ساختاری
نکته پایانی اینکه بدون انجام اصلاحات ساختاری مانند کاهش وابستگی به نفت و بهبود نظام بانکی، کنترل پایدار نرخ دلار در بلندمدت امکانپذیر نخواهد بود. به عبارت دیگر، مهار نرخ ارز نیازمند بازنگری اساسی در ساختارهای اقتصادی کشور است، نه صرفاً اقدامات مقطعی و سرکوبگرانه.
دیدگاهها