به گزارش بنکر (Banker)، حدود یک هفته از فعال شدن امکان خرید دلار سهمیهای (سهمیه سالانه ۱۰۰۰ دلار برای هر نفر) در شبکه بانکی میگذرد. طرحی که در نگاه اول قرار بود با عرضه رسمی و ارزانتر، از تب بازار آزاد کم کند.
اما بررسی میدانی از بازار نشان میدهد که تصویر دلار ارزان و صفهای طولانی، با واقعیت همخوانی چندانی ندارد.
فعالان بازار میگویند اختلاف قیمت دلار سهمیهای با قیمت دلار در بازار آزاد در روزهای اخیر چندان زیاد نبوده است تا بتواند موج تقاضای جدی ایجاد کند.
به عبارت دیگر، صرفه اقتصادی چندانی در رفتن به بانک و ایستادن در صف (اگر صفی وجود داشته باشد) برای دریافت این دلارها وجود ندارد.
گاهی گرانتر از بازار آزاد!
جالبترین بخش ماجرا اینجاست که به گفته برخی معاملهگران، در بعضی روزها دلار سهمیهای نهتنها ارزانتر نبوده، بلکه حدود هزار تا دو هزار تومان، گرانتر از قیمتهای دستبهدستشده در بازار غیررسمی معامله میشود.
این موضوع دو پیامد مهم دارد:
-
جذابیت آربیتراژی (خرید ارزان و فروش گران) این سهمیه کاهش پیدا کرده است
-
تقاضا در سطحی محدود باقی مانده و خبری از هجوم مردم نیست
قیمتگذاری دستوری
مکانیزم کشف قیمت دلار سهمیهای، دستوری و روزانه است. بانک مرکزی هر روز صبح قیمت را اعلام میکند و این نرخ ممکن است با نرخ روز قبل متفاوت باشد.
همین مساله، پیشبینیپذیری و انگیزه خرید را تحت تأثیر قرار داده است. معاملهگران معتقدند:
وقتی اختلاف با بازار آزاد کم باشد، ریسک اتلاف وقت و رفتوآمد، عملاً سود احتمالی را میبلعد.
یعنی حتی اگر از نظر ریاضی اختلاف قیمتی وجود داشته باشد، وقتی هزینه رفتآمد، زمان ایستادن در صف و ریسک لغو شدن معامله را به آن اضافه کنید، سودی برای خریدار باقی نمیماند.
صفهای طولانی خبری نیست
بر خلاف برخی گزارشها که از صفهای سنگین و دائمی در شعب بانکها خبر داده بودند، بررسی میدانی نشان میدهد:
مراجعهکنندگان پراکندهاند و خبری از صفهای طولانی و ازدحام جمعیت نیست.
در شعب ارزی بانکهایی که برای فروش دلار سهمیهای اعلام شدهاند، هر از چند گاهی یک مراجعهکننده دیده میشود، نه موج جمعیت.
پیشنیازهای دریافت
باید توجه داشت که پیشنیازهای دریافت دلار سهمیهای نیز خود یک فیلتر تقاضاست. فرد برای دریافت این دلارها باید:
-
حساب بانکی در بانکهای اعلامی داشته باشد
-
شماره همراه به نام خودش باشد (همراه با مدارک شناسایی)
-
مدارک شناسایی کامل (کارت ملی و…) ارائه دهد
-
شخصاً در شعبه حضور پیدا کند
همین شرایط باعث میشود برای بخشی از مردم، استفاده از این ارز سهمیهای ناممکن یا دشوار شود؛ مگر آنکه شکاف قیمتی بار دیگر افزایش یابد و انگیزه خرید را بالا ببرد.
شرایط کامل دریافت دلار سهمیهای
تمام اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال مقیم کشور میتوانند از این تسهیلات ارزی بهرهمند شوند. الزامات دریافت به شرح زیر است:
| سن | بالای ۱۸ سال |
| اقامت | مقیم ایران |
| مدارک | کارت ملی معتبر |
| شماره تلفن | همراه به نام متقاضی |
| حساب بانکی | فعال در یکی از بانکهای عامل |
| حضور | شخصاً در شعبه ارزی |
بانکهای عامل فروش دلار سهمیهای
در حال حاضر سه بانک برای فروش دلار سهمیهای اعلام شدهاند:
-
بانک ملت
-
بانک تجارت
-
بانک صادرات
متقاضیان باید در شعب ارزی این بانکها مراجعه کنند.
چرا استقبال کم است؟
بر اساس بررسی میدانی و گفتوگو با فعالان بازار، دلایل اصلی استقبال محدود از دلار سهمیهای عبارتند از:
اختلاف قیمتی کم: نرخ دلار سهمیهای چندان از بازار آزاد ارزانتر نیست، گاهی حتی گرانتر است.
قیمتگذاری دستوری: نرخ هر روز تغییر میکند و پیشبینی آن سخت است.
هزینه فرصت بالا: رفتوآمد، انتظار در صف (حتی اگر صف کوتاه باشد) و ریسکهای اداری، سود احتمالی را از بین میبرد.
شرایط سخت دریافت: داشتن شماره همراه به نام شخص، حساب بانکی فعال و حضور فیزیکی، برای برخی افراد دشوار است.
محدودیت بانکها: فقط سه بانک مجاز به فروش هستند و همه شعب این بانکها هم ارزی نیستند.
پیشبینی آینده
تا زمانی که اختلاف قیمت دلار سهمیهای با بازار آزاد به سطح قابل توجهی نرسد (مثلاً ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان)، نباید انتظار استقبال گسترده و صفهای طولانی را داشت.
اگر بانک مرکزی نرخ دلار سهمیهای را تعدیل کند و اختلاف را بیشتر کند، ممکن است موج جدیدی از تقاضا شکل بگیرد. اما در شرایط فعلی، دلار سهمیهای نتوانسته است جایگزین جذابی برای بازار آزاد باشد.
منبع: تجارت نیوز
دیدگاهها