به گزارش بنکر (Banker)، در روزهایی که سایه تنشهای ژئوپلیتیکی بر اقتصاد جهانی گسترده شده، بازار ارز ایران نیز به شکل محسوسی در وضعیت «کمعمق» و با حجم معاملات پایین فعالیت میکند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که این عمق محدود به معنای کاهش مشارکت فعالان در خرید و فروش و افزایش حساسیت نرخها نسبت به اخبار سیاسی است.
به بیان سادهتر، وقتی حجم مبادلات پایین باشد، بازار در برابر هر سیگنال خبری سریعتر واکنش نشان میدهد.
روز گذشته، درست در ساعات پایانی مهلت ریاستجمهوری آمریکا برای دستیابی به توافق جدید، بازار با موجی از عدماطمینان مواجه شد و نرخ دلار در چنین شرایطی صعود محسوسی را تجربه کرد.
در هفتههای اخیر، بخش عمدهای از فعالان بازار ارز ترجیح دادهاند با احتیاط عمل کنند. این احتیاط همراه با کاهش نقدینگی فعال در بازار باعث شده تا نرخ دلار نوساناتی محدود اما معنیدار داشته باشد.
به گفته تحلیلگران، بازار هنوز از «حالت شوک جنگی» خارج نشده است و برخی بازیگران اقتصادی در حال بررسی مسیر آینده هستند.
مسیر نوسان نرخها
در آخرین روزهای پیش از شروع جنگ جاری، نرخ دلار در بازار آزاد حدود ۱۶۵ هزار تومان ثبت شد.
با آغاز درگیریها و قطع گسترده اینترنت بینالمللی، قیمت دلار تا بیش از ۱۶۶ هزار تومان افزایش یافت و سپس با کاهش تقاضا به حالتی شبهتعطیل درآمد — وضعیتی که کارشناسان از آن به عنوان «خواب ارزی» یاد میکنند.
در نخستین هفتههای سال جدید، بازار دوباره بیدار شد اما با جهتگیری نزولی. نرخ دلار در روزهای غیرتعطیل تا ۱۵۸ هزار و ۸۰۰ تومان عقب نشست و حتی در دومین روز از سومین هفته امسال، کاهش بیشتر تا ۱۵۵ هزار تومان را ثبت کرد.
این رفتار کاهشی نشاندهنده تأثیر کمعمقی بازار بر تمایل نرخهاست: وقتی معاملات کم شود، قیمتها بیشتر به سمت کاهش میل پیدا میکنند.
بازگشت دلار به مدار صعود
با وجود کاهشهای اخیر، خبرهای تازه از شدت گرفتن درگیریها و بنبست سیاسی، بار دیگر جهت حرکت نرخ را تغییر داد.
در روز گذشته، دلار در بازار آزاد تا ۱۶۰ هزار تومان صعود کرد و این افزایش در کانال رسمی نیز انعکاس داشت.
طبق گزارشها از مرکز مبادله ایران، نرخ حواله دلار آمریکا روز سهشنبه با رشد ۴۸۲ تومان نسبت به روز قبل، به سطح ۱۳۸ هزار و ۹۳۸ تومان رسید — رقمی که بالاترین مقدار از ۲۰ اسفندماه تاکنون محسوب میشود.
چشمانداز کوتاهمدت بازار ارز
تحلیلگران معتقدند تا زمانی که شرایط ژئوپلیتیکی منطقه ناپایدار باشد و عمق بازار ارزی افزایش پیدا نکند، احتمال بازگشت سریع نرخ دلار به کانالهای پایینتر محدود است.
در واقع، حتی اگر تقاضا کاهش یابد، نااطمینانی سیاسی میتواند جایگزین فشارهای روانی بر نرخ ارز شود و مانع اصلاح قیمتها گردد.
نگاهی تحلیلی به ریسکهای پیشروی
بازار ارز در ایران همواره از سه منبع اصلی ریسک تأثیر میگیرد:
- تحولات سیاسی خارجی: بهویژه در روزهایی که اخبار مربوط به درگیریها یا تحریمها منتشر میشود.
- عمق نقدینگی داخلی: کاهش حجم معاملات واقعی باعث میشود بازار آسیبپذیرتر و نرخها پرنوسانتر باشند.
- انتظارات روانی سرمایهگذاران: در شرایطی که آینده نامشخص است، رفتار هیجانی بازیگران بازار میتواند اثرات چندبرابری داشته باشد.
کارشناسان هشدار میدهند که تثبیت آرامش در بازار تنها با افزایش شفافیت و عمق نقدینگی ممکن است.
بازاری که خریدار و فروشنده کافی ندارد، به راحتی دچار جهشهای آنی میشود — خواه صعودی، خواه نزولی.
دیدگاهها