به گزارش بنکر (Banker)، شبکه الجزیره به نقل از دو منبع آگاه که نخواستند نامشان فاش شود، مدعی شده است میانجیهایی از سه کشور قطر، ترکیه و مصر بستهای پیشنهادی را برای گفتوگوهای احتمالی روز جمعه میان ایران و ایالات متحده آماده کردهاند. به گفته این منابع، این چارچوب شامل اصولی کلیدی برای آغاز مذاکرات است که یکی از مهمترین محورهای آن، اعمال محدودیتهای قابل توجه بر فعالیتهای هستهای ایران عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، پیشنهاد مطرحشده فراتر از تبادل نظر اولیه بوده و تلاش دارد زمینهای مشترک برای کاهش تنشها میان تهران و واشنگتن ایجاد کند.
جزئیات ادعایی چارچوب پیشنهادی میانجیها
توقف موقت غنیسازی و انتقال ذخایر اورانیوم
الجزیره مدعی است در این چارچوب، توقف سهساله غنیسازی اورانیوم ایران مطرح شده و پس از پایان این دوره، ادامه فعالیتها با سطح غنیسازی کمتر از ۱.۵ درصد پیشنهاد شده است. همچنین طبق این ادعا، انتقال ذخایر اورانیوم با غنای بالا به کشوری ثالث نیز در دستور کار این بسته پیشنهادی قرار دارد.
این در حالی است که مقامهای ایرانی بارها تأکید کردهاند غنیسازی اورانیوم حق مسلم ایران بهعنوان عضو معاهده منع اشاعه است و هیچ برنامهای برای خروج مواد غنیشده از کشور وجود ندارد.
اختلاف نظر بر سر توان دفاعی و موشکی
فراتر رفتن پیشنهادها از پرونده هستهای
طبق ادعای منابع الجزیره، چارچوب ارائهشده تنها به برنامه هستهای محدود نمیشود. در این گزارش آمده است که میانجیها پیشنهاد دادهاند ایران متعهد شود از انتقال تسلیحات و فناوری نظامی به متحدان منطقهای و گروههای غیردولتی خودداری کند و در استفاده از موشکهای بالستیک نقش آغازگر نداشته باشد.
الجزیره این موارد را پایینتر از خواستههای حداکثری آمریکا توصیف کرده؛ چرا که واشنگتن پیشتر بر محدودسازی برد و تعداد موشکهای بالستیک ایران تأکید داشته است. با این حال، ایران بارها اعلام کرده مذاکره درباره مؤلفههای قدرت دفاعی و موشکی در دستور کارش قرار ندارد.
پیشنهاد توافق عدم تجاوز؛ ایدهای تازه؟
یکی دیگر از نکات مطرحشده در گزارش الجزیره، پیشنهاد انعقاد نوعی توافق عدم تجاوز میان ایران و آمریکا است؛ ابتکاری که به گفته منابع، از سوی قطر، ترکیه و مصر بهعنوان بخشی از این چارچوب ارائه شده و میتواند به کاهش تنشهای امنیتی میان دو کشور کمک کند.
واکنش ایران و اولویت رفع تحریمها
تأکید تهران بر حقوق هستهای و چارچوبهای موجود
طبق گزارش الجزیره، این بسته پیشنهادی پیش از دیدار استیو ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ، با بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل، در اختیار ایران و آمریکا قرار گرفته است. در همین حال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، تأکید کرده است که رفع تحریمها همچنان اولویت اصلی هرگونه تعامل دیپلماتیک خواهد بود.
او با اشاره به معاهده منع اشاعه، تصریح کرده حقوق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای به رسمیت شناخته شده و قرار نیست چارچوب تازهای خارج از توافقات و اصول موجود تعریف شود.
دیدگاهها