بورس تا یک سال آینده رشد اسمی داره، نه واقعی!

محمد نوربخش، اقتصاددان و تحلیلگر خبره بازار سرمایه در گفت و گو با مهر، در آخرین بخش از گزارش تحلیلی خود به سراغ مهم‌ترین متغیر تعیین‌کننده نسبت قیمت به سود (P/E) یعنی نرخ بازده مورد انتظار سرمایه‌گذاران رفته است. متغیری که در ادبیات مالی با نماد K شناخته می‌شود و نقشی کلیدی در ارزش‌گذاری سهام ایفا می‌کند.

 موتور محرک قیمت سهام

به گفته نوربخش، نرخ بازده مورد انتظار از دو جزء اصلی تشکیل شده است: نرخ بازده بدون ریسک و صرف ریسک. سرمایه‌گذار ابتدا انتظار دارد حداقل به اندازه بازده یک سرمایه‌گذاری کم‌ریسک سود دریافت کند و سپس بابت پذیرش ریسک‌های اضافی، پاداش بیشتری مطالبه می‌کند.

وی با اشاره به یکی از رایج‌ترین اشتباهات تحلیلی در اقتصاد ایران تأکید کرد: «بسیاری از افراد تصور می‌کنند اوراق دولتی یا اخزا همان نرخ بدون ریسک هستند، اما اگر نرخ سود این اوراق حدود ۴۰ درصد باشد و تورم انتظاری بالاتر از این رقم قرار گیرد، نمی‌توان گفت سرمایه‌گذار بازده بدون ریسک واقعی دریافت می‌کند.»

صرف ریسک ایران پس از جنگ افزایش یافت

نوربخش با اشاره به تأثیر ریسک‌های سیاسی و امنیتی بر بازار سرمایه گفت: «پیش از وقوع جنگ، صرف ریسک بازار ایران در محدوده ۱۳ تا ۱۶ درصد برآورد می‌شد. اما طبیعی است که پس از افزایش نااطمینانی‌ها، این رقم نیز افزایش پیدا کند.»

وی افزود: «هرچه ریسک‌های سیاسی و اقتصادی بیشتر شود، سرمایه‌گذاران بازده بالاتری برای ورود به بورس مطالبه می‌کنند و این موضوع مستقیماً نسبت P/E و قیمت سهام را تحت تأثیر قرار می‌دهد.»

محرک پنهان رشد اسمی بازارها

یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های این تحلیل به تفاوت میان نرخ بهره اسمی و نرخ بهره حقیقی اختصاص دارد. نوربخش توضیح داد: «ممکن است نرخ بهره اسمی از ۳۸ به ۴۰ درصد افزایش یافته باشد، اما اگر تورم انتظاری از ۶۰ به ۹۰ یا ۱۰۰ درصد برسد، در واقع نرخ بهره حقیقی منفی‌تر شده است.»

این تحلیلگر بازار سرمایه تأکید کرد: «نرخ بهره حقیقی منفی، نوعی مشوق برای خرید دارایی‌ها و استفاده از اهرم مالی محسوب می‌شود. به همین دلیل بخش مهمی از رشد اسمی قیمت سهام، مسکن و ارز را باید در این عامل جست‌وجو کرد.»

چشم‌انداز یک سال آینده

نوربخش در جمع‌بندی نهایی خود تصریح کرد: «بر اساس سناریوی فعلی، انتظار نمی‌رود بازارهای دارایی از جمله بورس در یک سال آینده رشد واقعی قابل توجهی را تجربه کنند. احتمال دارد قیمت‌ها از نظر عددی و ریالی افزایش پیدا کنند، اما این رشد لزوماً به معنای افزایش قدرت خرید یا خلق ثروت واقعی نخواهد بود.»

وی عوامل زیر را به عنوان موانع اصلی رشد واقعی بازار سرمایه برشمرد:

این تحلیلگر بازار سرمایه در پایان اعلام کرد که در گفتگوی بعدی، این چارچوب نظری بر صنایع مختلف اعمال خواهد شد تا مشخص شود کدام صنایع در شرایط جدید جزو برندگان و کدام‌یک جزو بازندگان احتمالی اقتصاد پس از جنگ خواهند بود.