برندگان و بازندگان بازار وام ایران آشکار شدند

به گزارش بنکر (Banker)، اگر سال ۱۳۹۷ را نقطه شروع تغییر رویکرد وام‌دهی در شبکه بانکی ایران در نظر بگیریم، روند هفت سال اخیر نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران بانکی بیشترین تمرکز را روی بخش‌های خاصی از اقتصاد گذاشته‌اند.

• صنعت همواره سهم بزرگی از تسهیلات را به خود اختصاص داده است.

• خدمات روندی نسبتاً افزایشی داشته و میانگین رشد مناسبی را تجربه کرده است.

  • طلا تا کجا می‌رود؟ ۶ بانک بزرگ چه پیش‌بینی‌ دارند؟

• کشاورزی در برخی سال‌ها جهش داشته اما کمتر از صنعت و خدمات رشد کرده است.

• مسکن با وجود اهمیت اقتصادی، همواره کم‌شتاب‌ترین بخش در دریافت وام‌ها بوده است.

این توزیع نابرابر نشان می‌دهد که موتور اعتبارات بانکی بیشتر به سمت تقویت تولید و فعالیت‌های صنعتی هدایت شده است تا بازار مسکن.

بازندگان و برندگان سال‌های اول

سال ۱۳۹۸؛ آغاز تفاوت‌ها

در سال ۱۳۹۸، تنها یک سال پس از نقطه شروع:

• کشاورزی رشد ۱.۲ برابری داشت.

• صنعت با افزایش ۱.۵ برابری پیشتاز شد.

• خدمات حدود ۱.۳ برابر رشد کرد.

• اما مسکن با افت ۰.۶ برابر، عقب ماند و کمترین بهره را از اعتبارات گرفت.

این اعداد نشان می‌دهند که سیاست‌گذاران بانکی در همان ابتدا مسیر خود را مشخص کردند: تقویت بخش‌های تولیدی و خدماتی و محدود کردن رشد اعتبارات مسکن.

جهش بزرگ در سال ۱۳۹۹

سال بعد، روند رشد تسهیلات شتاب بیشتری گرفت:

• کشاورزی ۲.۲ برابر شد.

• صنعت به ۲.۹ برابر رسید.

• خدمات حدود ۲.۷ برابر افزایش یافت.

در این سال، سیاست بانک‌ها به وضوح حمایت از فعالیت‌های مولد اقتصاد بود و مسکن همچنان عقب ماند، که نشان‌دهنده اولویت‌بندی استراتژیک در تخصیص وام‌ها است.

سال‌های طلایی رشد اعتبارات

سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲

در این دوره، رشد وام‌دهی شتاب گرفت:

• ۱۴۰۰:

  • صنعت بیش از ۴ برابر شد

  • خدمات حدود ۳.۵ برابر

  • کشاورزی بیش از ۳.۳ برابر

• ۱۴۰۱:

  • صنعت ۶.۸ برابر

  • خدمات ۴.۵ برابر

  • مسکن تازه از ۲.۸ برابر عبور کرد

• ۱۴۰۲:

  • صنعت بیش از ۸ برابر

  • خدمات حدود ۵.۹ برابر

این اعداد نشان‌دهنده تمرکز جدی بانک‌ها بر حمایت از صنعت و خدمات و کم‌توجهی به بازار مسکن است.

نقطه اوج در ۱۴۰۳ و روند ادامه‌دار در ۱۴۰۴

• ۱۴۰۳:

  • صنعت بیش از ۱۱ برابر

  • خدمات بیش از ۷ برابر

  • کشاورزی حدود ۵.۵ برابر

  • مسکن کمتر از ۳ برابر

• ۹ ماهه ۱۴۰۴:

  • صنعت بیش از ۱۱ برابر

  • خدمات نزدیک به ۷ برابر

  • کشاورزی حدود ۵ برابر

  • مسکن زیر ۲ برابر

این الگو نشان می‌دهد که حتی در سال‌های اخیر، موتور اعتبارات بانکی به نفع صنعت و تولید فعال بوده است و مسکن همچنان کم‌شتاب‌ترین بخش در بهره‌مندی از تسهیلات است.

تحلیل روند و پیامدها

صنعت؛ برنده بزرگ اعتبارات

تمرکز تسهیلات روی صنعت باعث شد:

• سرمایه‌گذاری در تولید افزایش یابد

• اشتغال در بخش صنعتی تقویت شود

• نقدینگی به سمت فعالیت‌های مولد هدایت شود

مسکن؛ عقب‌مانده همیشگی

کم‌توجهی به مسکن پیامدهایی داشته است:

• رشد ساخت و ساز کند باقی مانده

• فشار بر بازار اجاره و قیمت مسکن افزایش یافته

• توان خرید مردم کاهش یافته و دسترسی به خانه دشوار شده است

خدمات و کشاورزی؛ بینابینی‌ها

• خدمات و کشاورزی در مسیر رشد قرار داشته‌اند، اما همیشه پشت سر صنعت باقی مانده‌اند.

• این بخش‌ها نقش ثانویه در محرک‌های اقتصادی بانک‌ها ایفا کرده‌اند، بدون اینکه سهم مسکن را جبران کنند.

نقشه کلی توزیع تسهیلات بانکی

در مجموع، روند هفت سال اخیر نشان می‌دهد:

1. صنعت: بیشترین بهره را از سیاست‌های بانکی برده است.

2. خدمات: رشد متوسط و ثابت داشته است.

3. کشاورزی: رشد مناسبی اما پایین‌تر از صنعت.

4. مسکن: کم‌شتاب‌ترین بخش و بازنده اصلی سیاست‌های اعتباری.

این تصویر به وضوح نشان می‌دهد که سیاست‌های بانکی در هفت سال اخیر، تقویت اقتصاد مولد و تولید محور را بر بازار مسکن ترجیح داده‌اند.