بانکداری پیوندی در روستاها جواب داد؛ بانک کشاورزی چه کرد؟

به گزارش بنکر، وهب متقی‌نیا، با تأکید بر اینکه پایداری اقتصاد روستا زمانی اتفاق می‌افتد که منابع مالی در کنار ظرفیت‌های بومی به تولید و اشتغال برسند، گزارشی از عملکرد این بانک در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ ارائه کرد.

بر اساس اظهارات او، بانک کشاورزی در این مدت بیش از ۳۰۲ هزار میلیارد تومان منابع مالی در قالب تسهیلات و ابزارهای نوین تأمین مالی در اختیار بخش‌های مختلف اقتصادی قرار داده است؛ منابعی که از حمایت از تولیدکنندگان و دامداران تا تقویت کسب‌وکارهای محلی، زنان و جوانان روستایی و جامعه عشایری را دربر می‌گیرد.

روستا فقط محل تولید نیست

متقی‌نیا با اشاره به فرارسیدن ۱۵ مهر، روز ملی روستا و عشایر، این مناسبت را فرصتی برای توجه دوباره به نقش روستاها و جوامع عشایری در اقتصاد کشور دانست.

به گفته او، بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید، اشتغال، صنایع غذایی و زنجیره تأمین کشور در مناطق روستایی و عشایری شکل گرفته است. در چنین شرایطی، تأمین مالی هدفمند می‌تواند ظرفیت‌های محلی را به بازار و زنجیره تولید ملی متصل کند.

۱۴۶ هزار میلیارد تومان تسهیلات در شش ماه

مدیرعامل بانک کشاورزی درباره عملکرد این بانک در نیمه نخست سال جاری گفت: در این مدت بیش از ۱۴۶ هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده است.

علاوه بر این، حدود ۱۵۶ هزار میلیارد تومان نیز از طریق ابزارهای تعهدی تأمین مالی در اختیار بخش‌های مختلف اقتصادی قرار گرفته است. ضمانت‌نامه، برات الکترونیک، اعتبار اسنادی داخلی، اوراق گام و اعتبار «نوی‌پو» از جمله ابزارهایی هستند که در این بخش مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

مجموع این منابع به بیش از ۳۰۲ هزار میلیارد تومان می‌رسد.

متقی‌نیا همچنین رشد ۶۲ درصدی تسهیلات پرداختی نسبت به مدت مشابه سال گذشته را نشانه افزایش ظرفیت بانک کشاورزی در حمایت مالی از فعالیت‌های تولیدی عنوان کرد.

حمایت فقط به بنگاه‌های بزرگ محدود نشد

به گفته مدیرعامل بانک کشاورزی، سیاست این بانک تنها بر تأمین مالی پروژه‌های بزرگ و بنگاه‌های تولیدی متمرکز نبوده است.

در شش ماه نخست سال، بیش از ۱۷ هزار میلیارد ریال تسهیلات قرض‌الحسنه برای اشتغال‌زایی اقشار کم‌درآمد و تأمین مسکن محرومان پرداخت شده است. همچنین ۶ هزار میلیارد ریال برای بهسازی و نوسازی مسکن روستایی اختصاص یافته است.

این بخش از حمایت‌ها، گروه‌هایی را هدف گرفته که دسترسی آنها به منابع مالی می‌تواند مستقیماً بر درآمد خانوار و کیفیت زندگی در مناطق روستایی اثر بگذارد.

حمایت از دامداران عشایر ادامه دارد

بخش دیگری از برنامه بانک کشاورزی به جامعه عشایری اختصاص داشته است. متقی‌نیا در این زمینه به طرح‌های مربوط به پرواربندی دام اشاره کرد؛ حوزه‌ای که یکی از پایه‌های اصلی معیشت بسیاری از خانوارهای عشایری محسوب می‌شود.

در نیمه نخست سال، ۴۹۲ فقره تسهیلات ویژه پرواربندی دام عشایر از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی پرداخت شده که ارزش آنها به ۹۶۱ میلیارد ریال می‌رسد.

علاوه بر این، ۴ هزار میلیارد ریال تسهیلات دیگر نیز در قالب قراردادهای جدید در فرآیند پرداخت به عشایر قرار گرفته است.

بانکداری پیوندی

یکی از تجربه‌هایی که مدیرعامل بانک کشاورزی بر اهمیت آن تأکید دارد، طرح «تأمین مالی خرد با رویکرد بانکداری پیوندی» است.

این طرح از سال ۱۳۸۱ و با همکاری صندوق توسعه کشاورزی سازمان ملل متحد (ایفاد) آغاز شده و به مرور به شبکه‌ای گسترده در مناطق روستایی کشور تبدیل شده است.

بر اساس آمار اعلام‌شده، تا پایان شهریورماه سال جاری، ۶ هزار گروه خودیار در ۲ هزار و ۱۰۰ روستای دورافتاده کشور از تسهیلات بانک کشاورزی استفاده کرده‌اند و تعداد اعضای این گروه‌ها از ۱۰۰ هزار نفر عبور کرده است.

۸۵۰۰ تسهیلات بدون ضمانت‌های معمول بانکی

در چارچوب این طرح، ۱۹۰ شعبه بانک کشاورزی تاکنون ۸ هزار و ۵۰۰ فقره تسهیلات گروهی به ارزش ۹ هزار میلیارد ریال پرداخت کرده‌اند.

ویژگی مهم این مدل آن است که دریافت تسهیلات به ضمانت‌های معمول بانکی وابسته نیست و اعتبار اجتماعی و ضمانت درون‌گروهی، مبنای پرداخت قرار می‌گیرد.

از سوی دیگر، نرخ بازپرداخت ۹۹ درصدی این تسهیلات نشان می‌دهد این مدل توانسته در ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای خرد روستایی عملکرد قابل توجهی داشته باشد.

یک همت اعتبار جدید برای کسب‌وکارهای خرد

موفقیت این تجربه باعث شده بانک کشاورزی توسعه طرح بانکداری پیوندی را در برنامه خود قرار دهد. بر همین اساس، یک همت اعتبار جدید برای اجرای این طرح در سال جاری اختصاص یافته است.

این منابع می‌تواند زمینه را برای شکل‌گیری و توسعه کسب‌وکارهای کوچک در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، دامداری، صنایع غذایی، صنایع دستی و خدمات روستایی فراهم کند.

هدف فقط پرداخت وام نیست

متقی‌نیا در جمع‌بندی رویکرد بانک کشاورزی تأکید کرد که روستا را نمی‌توان جدا از ساختار اقتصادی و فرهنگی کشور دید و توسعه پایدار بدون تقویت پایه‌های اقتصادی مناطق روستایی و جامعه عشایری امکان‌پذیر نیست.

او مأموریت بانک کشاورزی را فراتر از پرداخت تسهیلات دانست و گفت این بانک در نقش توسعه‌ای خود، موضوعاتی مانند تقویت تولید پایدار، حفظ ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی روستا و عشایر و صیانت از منابع طبیعی را دنبال می‌کند.

به گفته مدیرعامل بانک کشاورزی، تقویت کسب‌وکارهای کوچک روستایی فقط به افزایش درآمد خانوارها محدود نمی‌شود؛ این کسب‌وکارها می‌توانند تاب‌آوری اقتصادی خانواده‌ها را بالا ببرند و در تکمیل زنجیره‌های تولید نیز نقش داشته باشند.

از این منظر، حمایت مالی از روستا و عشایر را می‌توان بخشی از مسیر گسترده‌تر تقویت تولید و تأمین امنیت غذایی کشور دانست.