بازار چک داغ شد؛ ارزش مبادلات ۳۰.۶ درصد جهش کرد

|
مطالعه ۳ دقیقه

نسبت مبلغ چک‌های وصول‌شده به چک‌های مبادله‌ای در مهرماه به ۸۸ درصد رسید؛ ارزش مبادلات چک نیز نسبت به شهریور ۳۰.۶ درصد افزایش یافت.

خلاصه خبر

  • نسبت تعداد چک‌های وصول‌شده به چک‌های مبادله‌ای در مهرماه به ۹۱.۱ درصد رسید.
  • ارزش چک‌های مبادله‌شده در مهرماه نسبت به ماه قبل ۳۰.۶ درصد افزایش یافت.
  • آمار چکاوک فقط مبادلات بین‌بانکی را شامل می‌شود و چک‌های درون‌بانکی در آن محاسبه نشده‌اند.

به گزارش بنکر، آمار سامانه انتقال تصویر چک (چکاوک) از افزایش قابل‌توجه ارزش مبادلات چک در مهرماه حکایت دارد. بر اساس داده‌های منتشرشده، مبلغ چک‌های مبادله‌شده در این ماه نسبت به شهریور ۳۰.۶ درصد افزایش یافته است. رشد تعداد چک‌ها در همین بازه زمانی ۲.۴ درصد بوده است.

این اختلاف نشان می‌دهد افزایش ارزش مبادلات چک به‌مراتب بیشتر از رشد تعداد اسناد مبادله‌شده بوده است؛ موضوعی که از افزایش میانگین مبلغ چک‌های مبادله‌ای در این دوره حکایت دارد.

در بخش وصول نیز نسبت تعداد چک‌های وصول‌شده به کل چک‌های مبادله‌ای ۹۱.۱ درصد و نسبت مبلغ چک‌های وصول‌شده به ارزش کل مبادلات ۸۸ درصد گزارش شده است.

تفاوت این دو نسبت نشان می‌دهد سهم چک‌های وصول‌نشده از نظر مبلغ، بیشتر از سهم آنها از نظر تعداد بوده است. به بیان دیگر، چک‌های وصول‌نشده به‌طور متوسط مبالغ بالاتری نسبت به کل چک‌های مبادله‌شده داشته‌اند.

جزئیات آمار چک‌های وصولی و مبادله‌ای

بررسی شاخص‌های اعلام‌شده نشان می‌دهد عملکرد وصول چک‌ها از نظر تعداد و مبلغ یکسان نبوده است. در حالی که ۹۱.۱ درصد تعداد چک‌های مبادله‌شده وصول شده، این نسبت از نظر ارزش ریالی به ۸۸ درصد رسیده است.

بنابراین، ۸.۹ درصد از تعداد چک‌های مبادله‌ای وصول نشده‌اند؛ در مقابل، سهم مبالغ وصول‌نشده از کل ارزش چک‌ها ۱۲ درصد بوده است.

این اختلاف برای ارزیابی وضعیت مبادلات اعتباری اهمیت دارد؛ زیرا صرف بررسی تعداد چک‌های برگشتی یا وصول‌نشده، تصویر کاملی از ارزش ریالی تعهدات انجام‌نشده ارائه نمی‌کند.

البته این نسبت‌ها به‌تنهایی برای ارزیابی کیفیت اعتباری چک‌ها کافی نیستند و برای تحلیل دقیق‌تر، اطلاعاتی مانند تعداد و مبلغ چک‌های برگشتی و روند تغییرات آنها نیز باید بررسی شود.

کدام چک‌ها محاسبه می‌شوند؟

آمار اعلام‌شده مربوط به چک‌های مبادله‌شده در شبکه بین‌بانکی و ثبت‌شده در سامانه چکاوک است. این اطلاعات هر دو نوع چک کاغذی و الکترونیکی را در بر می‌گیرد، اما چک‌های درون‌بانکی در محاسبات لحاظ نشده‌اند.

سامانه چکاوک زیرساخت الکترونیکی بانک مرکزی برای انتقال و پردازش چک‌های بین‌بانکی است. در این بستر، به‌جای انتقال فیزیکی برگه چک میان بانک‌ها، تصاویر پشت و روی چک کاغذی به‌صورت الکترونیکی مبادله و پردازش می‌شود.

چک‌های الکترونیکی نیز که از ابتدا به شکل داده‌پیام و با امضای الکترونیکی صادر می‌شوند، مستقیماً در همین زیرساخت مورد پردازش قرار می‌گیرند.

چکاوک وصول چک را تسهیل می‌کند

یکی از اهداف اصلی راه‌اندازی چکاوک، حذف نیاز به جابه‌جایی فیزیکی چک‌ها میان شعب و بانک‌هاست. این سامانه با انتقال الکترونیکی اطلاعات و تصاویر چک، فرایند تبادل بین‌بانکی را سریع‌تر کرده و هزینه‌های مرتبط با حمل‌ونقل اسناد کاغذی را کاهش داده است.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، بانک مرکزی بانک‌ها را ملزم کرده است چک‌های الکترونیکی صادرشده از سوی سایر بانک‌ها را نیز در این سامانه بپذیرند. همچنین، زیرساخت چکاوک امکان وصول چک‌ها در نقاط مختلف کشور را حداکثر ظرف ۲۴ ساعت فراهم می‌کند.

گسترش این بستر الکترونیکی، علاوه بر کاهش وابستگی فرایند وصول به انتقال فیزیکی اسناد، دسترسی به خدمات چک بین‌بانکی را تسهیل می‌کند. با این حال، شاخص‌های مهرماه نشان می‌دهد ارزیابی وضعیت مبادلات چک همچنان به بررسی هم‌زمان تعداد، ارزش ریالی و نسبت وصول نیاز دارد.

دیدگاه‌ها


کلیه حقوق مادی و معنوی محفوظ و متعلق به بانکداران ۲۴ می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع بلامانع است.