به گزارش بنکر (Banker)، مدیر اداره پایش بازار ارز بانک مرکزی از آغاز اجرای فرآیند ساماندهی کارتهای بازرگانی اجارهای با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت خبر داد و این اقدام را گامی مهم برای جلوگیری از عدم بازگشت ارز حاصل از صادرات عنوان کرد؛ اقدامی که به گفته او، از ماه گذشته وارد فاز عملیاتی شده است.
چرا ساماندهی کارتهای بازرگانی در دستور کار قرار گرفت؟
نقش کارتهای اجارهای در اختلال بازار ارز
بهزاد لامعی در گفتوگو با برنامه «میز اقتصاد» رسانه ملی تأکید کرد که تحلیل صحیح بازار ارز مستلزم بررسی همزمان بازار رسمی و غیررسمی است. هر دو بازار دارای منابع و مصارف خاص خود هستند و بر عرضه و تقاضای ارز اثر میگذارند.
به گفته او، بخشی از ناترازیهای ارزی ناشی از استفاده از کارتهای بازرگانی اجارهای بوده که منجر به عدم بازگشت ارز صادراتی و ایجاد فشار بر بازار شده است؛ موضوعی که در نهایت به مسدودسازی این کارتها توسط وزارت صمت انجامید.
عدم تناسب مصارف ارزی با شرایط اقتصاد کلان
لامعی با اشاره به مشکلات موجود در مدیریت تقاضای ارز گفت: مصارف ارزی کشور باید متناسب با منابع پیشبینیشده در قانون بودجه باشد. هرگونه فاصله میان برآوردها و واقعیتهای اقتصادی، میتواند تعادل بازار ارز را بر هم بزند.
تأمین ارز کالاهای اساسی؛ بدون عقبافتادگی
بودجه ارزی کالاهای اساسی چگونه تأمین میشود؟
مدیر اداره پایش بازار ارز توضیح داد که کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی بر اساس قانون بودجه و با نرخ مشخص تأمین ارز میشوند. برای سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱ میلیارد یورو برای این بخش پیشبینی شده و تخصیص ارز مطابق برنامه زمانبندی مشترک با دستگاههای متولی انجام شده است.
وی تأکید کرد که در این بخش عقبماندگی وجود ندارد و تنها وقفههای مقطعی ناشی از فاصله زمانی میان دستور پرداخت و واریز نهایی بوده که با مداخلات بانک مرکزی تا حد زیادی مدیریت شده است.
مرکز مبادله ارز و طلای ایران چگونه عمل میکند؟
به گفته لامعی، ارز مورد نیاز کالاهای غیر اساسی عمدتاً توسط صادرکنندگان غیرنفتی در مرکز مبادله ارز و طلا تأمین میشود. بانک مرکزی نیز بهعنوان بازارساز، در صورت بروز کسری، برای حفظ تعادل بازار مداخله میکند.
ناترازی انرژی و تأثیر آن بر بازگشت ارز
وقتی تولید متوقف میشود، ارز هم نمیآید
وی یکی از چالشهای مهم را ناترازی انرژی دانست که باعث وقفه در تولید و صادرات برخی شرکتها، بهویژه در فصل تابستان شد. این موضوع جریان ورود ارز را کند کرده و صف تخصیص ارز را افزایش داده است.
همکاری دوساله بانک مرکزی و وزارت صمت به نتیجه رسید
لامعی اعلام کرد که پس از دو سال مذاکره و بررسی، فرآیندهای کنترلی برای مدیریت صدور کارتهای بازرگانی اجرایی شده است. این کارتها که عمدتاً در صادرات خرد مورد استفاده قرار میگرفتند، سهمی حدود ۵ تا ۱۰ درصد از تجارت خارجی را شامل میشدند و مسدودسازی آنها مانع از خروج ارز بدون بازگشت شده است.
ارز ترجیحی و قیمت نهایی کالاها
چرا کالاهای وارداتی با قیمت پایین به دست مصرفکننده نمیرسند؟
مدیر اداره پایش بازار ارز توضیح داد که در زنجیره تولید، ممکن است بخشی از مواد اولیه با ارز ترجیحی و بخش دیگر با ارز مرکز مبادله تأمین شده باشد. ترکیب این منابع ارزی باعث تفاوت در قیمت تمامشده نهایی کالا میشود.
پولی شدن کسری بودجه چه پیامدی دارد؟
به گفته لامعی، در سال ۱۴۰۴ کسری بودجه دولت بیش از پیشبینیها بوده و بخشی از آن به سمت پولی شدن حرکت کرده است. این روند به افزایش نقدینگی و تورم منجر میشود و آثار آن در بازار ارز و قیمت کالاها نمایان خواهد شد.
اولویت بانک مرکزی؛ مهار تورم و حمایت از معیشت
مدیر اداره پایش بازار ارز تأکید کرد که کنترل تورم و حفظ قدرت خرید مردم، اولویت اصلی بانک مرکزی است. در همین راستا، سیاستهای هماهنگ پولی، ارزی و تجاری در حال اجراست؛ از جمله تعمیق بازار رسمی ارز، تقویت منابع ارزی و استفاده از اختیارات قانونی برای انتظامبخشی به جریانهای ریالی.
دیدگاهها