شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵

ارزش ذاتی دلار چقدر است؟

۱۴۰۲/۱۰/۱۳ ۱۱:۴۹
پیمان مولوی

مطرح شدن دلار ۲۰۰ هزار تومانی در روزهای اخیر توسط برخی از چهره ها به سوژه اصلی بازیگران سیاسی و اقتصادی کشور تبدیل شده است.

به گزارش بنکر (Banker)، موضوع تثبیت قیمت دلار یا مهار تورم را که در روزهای اخیر از چند تریبون مجزا از سوی طرفداران دولت سیزدهم مطرح شد، می‌توان به مثابه راهبردی تبلیغاتی یا ادعایی جانب‌دارانه در نظر گرفت.

موضوعی که به اعتقاد برخی رسانه‌ها آخرین حربه تبلیغاتی دولت ابراهیم رئیسی در وضعیت بحران‌زده اقتصاد ایران است.

اینکه قیمت دلار از ابتدای امسال در محدوده‌ای مشخص نوسانات ناچیزی دارد، موضوعی است که چرایی آن بارها از سوی کارشناسان اقتصادی بحث و بررسی شده است.

اما اینکه دلار قرار بود ۲۰۰ هزار تومانی شود و با لطف و تدبیر دولت فعلی در روندی باثبات نوسان دارد، ادعایی‌ست که راستی آن باید آزموده شود!

تجارت‌نیوز در گفت‌وگو با پیمان مولوی، اقتصاددان این موضوع را مورد بررسی قرار داده است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

آیا اینکه ممکن بود دلار ۲۰۰ هزار تومانی شود و تورم سه رقمی، اما تدبیر دولت سیزدهم مانع این موضوع شده است، ادعای درستی است؟

سوال این است که آیا تحصیلات افرادی که این ادعا را مطرح می‌کنند، در حوزه اقتصاد است؟ خبره و صاحب‌نظر شدن در هر حوزه‌ای نیازمند ۱۰ هزار ساعت مطالعه و کار عملی است تا به نقطه قابل قبولی برسد.

باید توجه داشت افرادی که در حوزه سیاسی اظهار نظر می‌کنند، لزوما در حوزه اقتصاد، دانش، تجربه و درک به روزی ندارند.

یکی از ارکان توسعه هر کشور این است که افراد در حوزه تخصصی خود اظهار نظر کنند.

بنابراین، حرف‌های غیرتخصصی برای افراد متخصص جذاب نیست. متاسفانه حرف‌های کلی، غیرتخصصی و سیاسی نمی‌تواند تاثیرگذار باشد.

تعصب، نگاه سیاسی و ذی‌نفعانه داشتن در حوزه علمی جایز نیست. به طور مثال، کسی با پزشکی یا مهندسی عمران شوخی نمی‌کند. همین‌طور هم کسی نمی‌تواند با اقتصاد و سیاست‌های اقتصادی شوخی کند.

آیا شما معتقدید که تورم به اندازه‌ای نبوده که قیمت دلار را ۲۰۰ هزار تومانی کند؟

باید توجه داشت که تورم در ایران هر عددی باشد مابه‌التفاوت آن با تورم در آمریکا، عددی بااهمیت است؛ به طور مثال در سال گذشته متوسط نرخ دلار در اقتصاد ایران تقریبا ۳۵ هزار تومان بود.

در سالی که دولت در حال تغییر بود، تورم در کشور حدود ۴۰ درصد بود. اگر تورم در آمریکا پنج درصد و در ایران ۴۵ درصد باشد، ارزش ریال ۴۰ درصد کاهش پیدا خواهد کرد.

دقیقا در حال حاضر ما در نقطه کاهش ۴۰ درصدی ریال هستیم. برای سال‌های آتی هم همین روند مصداق دارد. تا زمانی که تورم وجود دارد کاهش ارزش ریال ادامه‌دار است.


با توجه به این توضیح می‌توان گفت که قیمت ۲۰۰ هزار تومانی برای دلار، دور از واقعیت بوده است؟
اگر در سال ۱۴۰۱، تورم ۲۰۰ درصدی بود، احتمال داشت که قیمت دلار به ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان برسد، اما واقعیت این است که چنین تورمی در کشور نداشته‌ایم.

این گزاره که «ما اجازه ندادیم دلار ۲۰۰ هزار تومانی شود»، بخشی از آن به تورمی برمی‌گردد که متاسفانه هنوز کنترل نشده است.

اما در نهایت، تورم کار خود را می‌کند و نتیجه خود را روی بازاری مثل ارز خواهد گذاشت.

هر اندازه که بانک مرکزی عنوان کند که تورم را قبول ندارم و نرخ ارز را تثبیت می‌کنم، اما چگونه می‌شود در کشوری تورم باشد و کاهش ارزش پول ملی را تجربه نشود.

آیا کنترل قیمت دلار در کانال ۵۰ هزار تومانی، یک افتخار است؟


اگر بخواهیم واقعیت‌های کف بازار را ببینیم، در بسیاری از حوزه‌ها شاهد این هستیم که فعالان کسب و کار در تخصیص و دریافت ارز با مشکل روبرو هستند و چرخه‌های عملیاتی آنها، در حال طولانی‌تر شدن است.

به نظر می‌رسد که چندین سال پیاپی، با کنترل واردات در وزارت صمت و همچنین نحوه تخصیص ارز در بانک مرکزی، واردات به‌شدت سرکوب شده است.

از ابتدای امسال تا انتهای امسال نزدیک به هزار و ۸۰۰ هزار میلیارد تومان خلق نقدینگی خواهیم داشت. با دلار ۵۰ هزار تومانی، این نقدینگی تقاضایی در حدود ۳۵ تا ۴۰ میلیارد دلار را ایجاد می‌کند.

شما به تقاضای ۴۰ میلیارد دلاری اشاره کردید؛ آیا ظرفیتی برای پاسخ به این تقاضا وجود دارد؟

ما با فروش نفت و صادرات غیرنفتی کشور نمی‌توانیم این میزان تقاضا را پوشش دهیم.

این موضوع در سمت تقاضا، خود را با تورم نشان می‌دهد. ملک ۵۴ درصد رشد کرده، مواد خوراکی، طلا و کالاهای دیگر هم رشد داشته‌اند و تنها چیزی که ثابت مانده دلار است.

نکته اساسی این است که چگونه می‌شود رقم دلار را ثابت نگاه داشت؟ زیرا دوستان اعتقادی به فنر ارزی ندارند! اما ما دوست نداریمبیش از این فقیر شویم.

امیدوارم شاهد روزی که آقای جهانگیری دلار ۴۲۰۰ تومانی را معرفی کرد و ۶ ماه بعد از آن، دلار ۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان شد،‌ نباشیم.

متاسفانه در اقتصاد ایران شاهد تکرار چندین باره این جهش‌های قیمتی بوده‌ایم و تکرار آن، گزاره‌ای قطعی است.

این جهش‌های قیمتی چگونه اتفاق می‌افتند؟

باید در نظر داشت تا زمانی که رشد اقتصادی ایجاد نکنیم، این روند ادامه دارد و شاهد چنین پرش‌های قیمتی برای ارز خواهیم بود.

رشد اقتصادی ما در گرو رفع تحریم‌هاست. از سوی دیگر اگر یک سیاست پولی منسجم ضدتورمی نداشته باشیم، با روش‌ها‌ی فعلی فقط می‌توانیم جهش دلار را به تعویق بیاندازیم.

تا چه زمانی می‌توان اثر تورم را بر دلار به تعویق انداخت؟

هیچ کس نمی‌داند. جالب این است هر کسی هم بگوید من می‌دانم شارلاتان است. زیرا دلار در ایران و هر جای دیگر بر اساس یک‌سری اتفاقات سیاسی، بین‌المللی و اقتصادی رقم می‌خورد.

اما اگر در سال آینده متوسط قیمت دلار حوالی ۵۰ هزار تومان باقی بماند، ما شاهد روند عجیب واگرایی تورم و ارزش پول ملی خواهیم بود.

این یعنی سایر دارایی‌ها رشد خواهد کرد و پنجره‌ تبدیل آن دارایی‌ها به دلار برای خروج سرمایه راحت‌تر خواهد شد.

با توجه مفروضات فعلی ارزش ذاتی دلار چقدر است؟

براساس برآورد ما از ابتدای سال جاری، قرار گرفتن متوسط قیمت دلار بین رقم ۴۹ تا ۵۰ هزار تومان قابل پیش‌بینی بود.

آنچه به آن تثبیت گفته می‌شود، در واقع متوسط نرخ ارز است. بنابراین بر اساس کاهش ارزش پول ملی، قرارگرفتن قیمت دلار در همین مقدار کنونی، از ابتدای سال قابل پیش‌بینی بود.

اگر تورم در ایران حدود ۴۰ درصد و در آمریکا سه درصد باشد، مابه‌التفاوت آن ۳۷ درصد می‌شود و متوسط ارزش ریال به میزان ۳۷ درصد، مستعد کاهش ارزش است.

به اعتقاد شما بزرگترین ریسک سال آینده برای بازار ارز چیست؟

آمدن یک جمهوری‌خواه به کاخ سفید و کم‌شدن فروش نفت ایران در سال آینده میلادی، یک ریسک بزرگ برای اقتصاد ایران خواهد بود. در این صورت دلار همانند الگوی جهش ۴۲۰۰ تومانی به ۱۳ هزار تومانی عمل خواهد کرد.

اکنون فرصت خوبی برای ورود به بازار ارز است؟

تاکید من در حوزه دلار و طلا و ابزارهایی که مردم برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان استفاده می‌کنند، این است که همواره به صورت مداوم و میانگین عمل کنند؛ به این معنا که معتقدم ورود نقطه‌ای گزینه خوبی نیست و حفظ میانگین همیشه مهم است.

گفتنی‌ست طی روزهای اخیر، بخشی از سخنان عجیب یک مقام ارشد نظامی سپاه پاسداران منتشر شد که اظهار کرده بود: «بزرگ‌ترین کاری که دولت انجام داده، موضوع مهار است که بسیاری از افراد مطلع نیستند!»

وی توضیح داد که دولت «دلاری که می‌خواست ۲۰۰ هزار تومان و تورمی را که می‌خواست سه رقمی شود، مهار کرد.»

محمد اکبرزاده افزوده بود: «فتنه‌ها بر این [استوار] است که دولت را ناکارآمد نشان دهند، اما مردم باید بدانند رای دادن و مطالبه‌گری پیوست دارد و باید رعایت شود.»

این دست اظهارات درباره قیمت دلار البته به شکلی دیگر در یک مصاحبه از یحیی آل‌اسحاق هم مطرح شده بود که این شائبه را مطرح کرد که دولت قصد دارد در آستانه انتخابات مجلس، دستاوردسازی کند.


دیدگاه‌ها (16)

۱۶ دیدگاه

  1. Hashem

    شنیده ها حاکی از آن است که فنر دلارداره جمع میشه(توسط دولت) که بعد از رای گیری آزاد خواهد شدمثل سالهای پیش همه اقشار جامعه با این سیاست آشنا هستند

  2. محمد رضا

    سلام. روسیه که نزدیک و همسایه ماست با قلدری سالها ما رو با اتمی شدن سر کار گذاشت و میلیاردها میلیارد دلار از جیب ایران برداشت کرد و از اون طرف در حوزه های مشترک گازی با ایران اجازه برداشت گاز به ایران رو نمیده و خودش میلیاردها برداشت و بفروش می‌رسونه و خیلی مشکلات عظیم دیگه که موجب تورم بالا در ایران شده ، سیاست ایجاد می کنه دست از دشمنی با دنیا برداشت و به تعامل اصولی رسید . آنچه مهم هست مردم ایران هستند نه هیچ کس دیگری. یا حق

  3. زرشگ

    ضرب المثل “به مرگ میگیرن که به تب راضی بشی” را شنیدید
    خدا باعث و بانی این همه فلاکت و بدبختی را لعنت کند و انشاءالله بدترین جایگاه در جهنم را نصیب شون کنه

  4. کمالی

    لطفا دقت کنید تورم یعنی چاپ پول بدون پشتوانه .چون اگر پشتوانه پول طلا باشد وقتی تورم ایجاد می‌شود دولت پولها رو می‌گیرد و طلا ها رو می‌دهد و اوضاع درست می‌شود در این شرایط دلار حتی ممکن است به یک یا چند میلیون هم برسد چون کاغذ رنگی با چند عکس هیچ ارزشی ندارد متاسفانه دولت بجای اینکه جلوی خرج های بیخود دولت را بگیرد اقدام به تایپ پول می‌کند راه حل اساسی اخراج کارمندان اضافی ادارات قطع بودجه شرکت‌های زیان ده و قرار دادن پشتوانه برای پول‌های تایپ شده قبلی است خیلی ساده و واضح است نیاز به توضیح ندارد چاپ پول بدون پشتوانه با چاپ اسکناس تقلبی هیچ فرقی ندارد و اینکار دزدی است که موجب خشم خدا و رسول و نیامدن باران و بد بختی و نکبت است و کار دولت اسلامی ایران این طور شده است

    1. دکتر حسن زاده

      دولت باید برای ثبات اقتصادی این کارها انجام دهد
      کلیه معاملات خود را با خارج با ریال انجام دهد
      . چند نرخی دلار باید قطع شود
      در واردات کالاهای اساسی ملت خود دولت مستقیم وارد شود
      از سپرده های بلند مدت مردم در بانک ها مالیات دریافت کند تا مردم مجبور شوند پول را بانک ها خارج و به کار اقتصادی سرمایه گذاری کنند
      استفاده از اقتصاد دانان در برنامه های اقتصادی دولت
      قطع سفرهای پر هزینه مسولین به داخل و خارج

  5. یا مهدی

    خدا لعنت کند هر کس که باعث اینهمه بدبختماسده

    از ترکیه یاد بگیرید بارابطه باچین از اروپا امتیاز میگیرد وباارتباط باروسیه از امریکا باج میگیرد .
    فقط منافع کشورش مهم هست نه ما در سر ساختمان امور خارجه نوشتند نه شرقی نه غربی

  6. مهرداد

    اقتصاد دان حکومتی

  7. فرزاد

    دلارالان بایدبشه دوهزارتومن چراظرف شش ماه دلار۴هزارتومن بردید۵۰هزارتومن روچه حسابی روچه قیمتی پس حقوق کارگربایدبه دلاربشه ۲۰۰۰دلاربایدکارگرحقوق بگیره بشه ۱۰۰میلیون تومن حقوق کارگرچطورهمه چیزبه دلار۵۰هزارتومن هس حقوق کارگربه ریال .

  8. مجید

    تومملکتی که که هیچ رشته ای رئیس متخصص خودش رونداره همین میشه…

    1. م. ن

      ما پیوستیم به بلوک شرق و یا گروه بریکس و دلار پول ما نیست که برایش قیمت تایین می کنیم. آمریکا گفت از پول ما که دلار باشه استفاده نکنید و از سیستم بانکی ما استفاده نکنید و خرید و فروش با دنیای غرب نداشته باشید و اساسا تحریم هستیم توسط آنها. دلار ارزشی برای ما ندارد و گروه بریکس که ایران عضو آن است این را در دستور کار دارد.

  9. محمد

    تا دیروز دلار را فشار میدادند بدون توجه به تورم ۵۰ درصدی پولشویی نقدینگی اختلاس

  10. حسین

    حالا مگه این تورم ۴۰درصدی که به مردم میگین واقعیه

  11. محمود

    جفنگیات
    با ناکارآمدی که هست قطعا دلار از ۲۰۰ هزار تومان هم فراتر خو اهد رفت الفبای اقتصاد را نمی دانند می خواهند ایران را اداره کند . وا اسفا

  12. عادل مهربان

    الان چی شد این یارو خودش هم نظرش به دلار ۲۰۰ هزار تومانی است تو حرفهاش چیزی از رد کردن نمیگه .

    1. هادی

      از حرفهایش پیداست که دولت دارد درست پیش می رود. این سید که با توکل برخدا کرونا را از بین برد مشکلات اقتصادی راهم حل خواهد کرد واردات بی رویه واردات خوراک سگ و گربه پدر مملکت را در آورد خدا بیامرزد اموات کسانیکه جلوی واردات را گرفتند تا اینکه تولیدات کشور رونق بگیرد و مملکت به سرانجام برسد

  13. امیر

    خدا لعنت کند باعث و بانی گرانی را هر که میخواهد باشد زندگی غیر ممکن شده و اکثریت مردم به زور خود را زنده نگه داشته اند همه چیز غیر قابل دسترسی شده

کلیه حقوق مادی و معنوی محفوظ و متعلق به بانکداران ۲۴ می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع بلامانع است. طراحی: هشت بهشت