پردرآمدترین دهک جامعه ایران با درآمد ماهانه بالای ۳۶ میلیون تومان، سالانه ۱۰.۸ همت یارانه دریافت کردهاند؛ هزینهای سنگین برای بودجه کشور.
به گزارش بنکر (Banker)، دهکبندی درآمدی در ایران خانوارها را بر اساس سطح درآمد یا هزینه در ۱۰ گروه دستهبندی میکند. در این میان، دهک دهم به پردرآمدترین افراد جامعه اختصاص دارد و نقش مهمی در سیاستهای حمایتی دولت ایفا میکند.
درآمد لازم برای قرار گرفتن در دهک دهم
بر اساس دادههای رسمی، خانوارهایی که درآمد سالانه بیش از ۴۲۹ میلیون تومان داشته باشند، در دهک دهم قرار میگیرند. به بیان سادهتر، اگر فردی درآمد ماهانه بالای ۳۶ میلیون تومان داشته باشد، جزو پردرآمدترین دهک جامعه محسوب میشود.
طبق اظهارات نمایندگان مجلس، جمعیت دهک دهم حدود ۸.۵ میلیون نفر است. از این میان، تنها ۳ میلیون نفر موفق به دریافت یارانه نقدی بودند؛ موضوعی که پرسشهای جدی درباره دقت در شناسایی و پایش دهکها ایجاد کرده است.
یارانه نقدی و هزینه سنگین آن برای دولت
در سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴، یارانه نقدی به ازای هر نفر ۳۰۰ هزار تومان در ماه تعیین شد. با یک محاسبه ساده میتوان دریافت که پرداخت این مبلغ به افراد دهک دهم، هزینهای بالغ بر ۱۰.۸ همت (۱۰ تریلیون و ۸۰۰ میلیارد تومان) برای دولت ایجاد کرده است.
این در حالی است که دهک دهم اساساً نیازی به حمایتهای نقدی ندارد و تخصیص چنین بودجهای به پردرآمدترین افراد، فشار مضاعفی بر منابع عمومی وارد کرده است.
چرا حذف یارانه دهک دهم اهمیت دارد؟
اگرچه حذف یارانه دهک دهم اقدامی در مسیر هدفمندی یارانهها محسوب میشود، اما تأخیر در اجرای آن و یا باقی ماندن برخی افراد پردرآمد در فهرست یارانهبگیران، باعث تحمیل هزینههای سنگین به دولت شد.
این تجربه نشان میدهد که پایش دقیقتر دادهها، شفافیت در دهکبندی و سرعت در اصلاحات بودجهای، ضرورتی اجتنابناپذیر است. در غیر این صورت، منابع حمایتی به جای اقشار ضعیف، به پردرآمدترین گروهها تخصیص خواهد یافت.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی
کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که تداوم چنین خطاهایی نه تنها منابع مالی کشور را هدر میدهد، بلکه اعتماد عمومی به نظام توزیع یارانه را نیز کاهش میدهد. بنابراین، اصلاح دقیق دهکبندی و بازتوزیع عادلانه منابع، باید در اولویت سیاستهای حمایتی دولت قرار گیرد.
دیدگاهها