آخرین گزارش مالی خرداد ۱۴۰۴ نشان میدهد بانک ملت با ۱۳۵ هزار میلیارد سود در صدر و بانک آینده با زیان ۴۶۵ هزار میلیاردی در بحران است.
به گزارش بنکر (Banker)، آخرین گزارشهای مالی خرداد ۱۴۰۴ حاکی از آن است که برخی بانکهای کشور با سودهای انباشته چشمگیر در جایگاه مثبت ایستادهاند، در حالی که گروهی دیگر با زیانهای سنگین، به مرز هشدار رسیدهاند.
صنعت بانکی ایران طی سالهای اخیر تحت فشار تحریمها، افزایش نرخ بهره، مطالبات معوق و تورم قرار داشته و همین عوامل باعث تشدید شکاف میان بانکهای سودده و زیانده شده است.
بانکهای سودده؛ چرا در صدر جدول ایستادهاند؟
بر اساس آمار رسمی، بانک ملت با بیش از ۱۳۵ هزار میلیارد تومان سود انباشته در صدر جدول سوددهها قرار دارد. پس از آن بانک تجارت با ۱۲,۳۴۰ میلیارد و بانک صادرات با ۶,۶۷۵ میلیارد تومان سود انباشته در جایگاههای بعدی هستند.
دلایل موفقیت بانکهای سودده
- کنترل هزینههای عملیاتی و کاهش هزینههای غیرضروری
- تمرکز بر منابع پایدار و تسهیلات ارزی
- وصول بخشی از مطالبات معوق
- برخورداری از شبکه گسترده برای ایجاد جریان درآمدی متنوع
به گفته کارشناسان، این بانکها توانستهاند با مدیریت کارآمد داراییها، اثرات منفی نرخ بهره بالا و فشارهای تورمی را کنترل کنند.
بانکهای زیانده؛ چرا به بحران رسیدند؟
در نقطه مقابل، بانک آینده با ۴۶۵ هزار میلیارد تومان زیان انباشته رکورددار زیان در نظام بانکی کشور است. پس از آن، بانک ایرانزمین (۷۹,۴۶۰ میلیارد تومان)، سرمایه (۶۴,۶۴۹ میلیارد) و دی (۴۸,۶۴۶ میلیارد) در وضعیت بحرانی قرار دارند.
دلایل زیان انباشته در بانکهای منفی
- حجم بالای مطالبات معوق و تسهیلات غیرجاری
- مدیریت ناکارآمد داراییها و وابستگی به استقراض
- فشار ناشی از سود سپردههای بالا و هزینههای مالی سنگین
کارشناسان هشدار میدهند که تداوم این روند میتواند منجر به مداخله جدی نهادهای ناظر یا حتی ورشکستگی برخی بانکها شود.
نقش سیاستهای کلان و نرخ بهره در ترازنامه بانکها
سیاستهای پولی و مالی کشور به طور مستقیم بر عملکرد بانکها اثرگذار است.
- نرخهای بالای سود سپرده، هزینه تأمین منابع را افزایش داده است.
- رکود اقتصادی، قدرت وامگیری مشتریان و درآمدهای تسهیلاتی بانکها را کاهش داده است.
بانکهایی که توانستهاند نرخ مؤثر منابع خود را مدیریت کنند، در جایگاه بهتری قرار گرفتهاند؛ اما بانکهای کوچکتر خصوصی زیر فشار هزینههای بالای تأمین منابع و مطالبات غیرجاری با زیان شدید مواجه هستند.
پیامدهای شکاف سود و زیان برای اقتصاد ملی
شکاف میان بانکهای سودده و زیانده پیامدهای مستقیم بر اقتصاد دارد:
- بانکهای زیانده برای ادامه فعالیت به منابع پرهزینه یا کمکهای دولتی وابسته میشوند که بار تورمی ایجاد میکند.
- بانکهای سودده توانایی بیشتری برای اعطای تسهیلات و حمایت از رشد اقتصادی دارند.
این دوگانگی میتواند منجر به ناهمگونی در توزیع اعتبارات شود و عدالت مالی را تحت تأثیر قرار دهد.
راهکارهای پیشنهادی برای اصلاح وضعیت
کارشناسان اقتصادی چند راهکار اساسی برای بهبود وضعیت بانکها پیشنهاد دادهاند:
- افزایش شفافیت و اصلاح صورتهای مالی
- مدیریت مطالبات معوق و فروش داراییهای غیرمولد
- افزایش سرمایه از طریق جذب سهامداران یا حمایت دولت
- توسعه بانکداری دیجیتال برای کاهش هزینههای عملیاتی
بدون اصلاحات ساختاری، خطر سرایت زیان به کل سیستم بانکی وجود دارد.
نظر کارشناسان درباره آینده بانکها
صادق محبی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با خبرنگار فارس درباره اختلاف عمیق میان بانکهای سودده و زیانده گفت:
«تفاوت در کیفیت مدیریت داراییها و مطالبات معوق عامل اصلی این شکاف است. برخی بانکها توانستهاند مطالبات خود را وصول کنند، اما برخی دیگر کاملاً ناکام بودهاند.»
وی افزود:
- ادامه زیان میتواند توان بازپرداخت بانکها را کاهش داده و نیاز به حمایتهای دولتی را افزایش دهد.
- افزایش سرمایه بخشی از مشکل را رفع میکند، اما بدون اصلاح مدیریت و سیاستهای تسهیلاتدهی، سرمایه جدید هم به سرعت از بین میرود.
- دولت باید نقش پررنگتری در نظارت مالی و شفافیت صورتهای مالی ایفا کند.
محبی هشدار داد:
«اگر اصلاحات ساختاری بهطور جدی آغاز نشود، بحران بانکی میتواند به یک بحران اقتصادی فراگیر در کشور تبدیل شود.»
دیدگاهها