به گزارش بنکر (Banker)، در سالهای اخیر، بازار ارز ایران الگوی مشخصی از نوسان را تجربه کرده است. هر سال با نزدیک شدن به ماههای آذر و دی و هفتههای منتهی به سال نوی میلادی، تقاضا برای ارز در بازار افزایش مییابد.
این رفتار فصلی که میان فعالان بازار به «اثر ژانویه» معروف است، سه ریشه اصلی دارد و هرکدام به شکل مستقل فشار تقاضا را بالا میبرد.
۱. تسویهحسابهای تجاری پایان سال
یکی از مهمترین دلایل رشد تقاضای ارز در پایان سال میلادی، نیاز شرکتها و واردکنندگان به تسویه بدهیها، حوالهها و پرداختهای دلاری است.
چرا این عامل مهم است؟
-
شرکتها مجبورند پیش از بسته شدن سال مالی پرداختهای خود را نهایی کنند.
-
همین موضوع افزایش ناگهانی تقاضا برای حواله و اسکناس دلار را بهویژه در نیمه دوم آذر و دی ایجاد میکند.
-
این الگو تقریباً هر سال تکرار میشود و اثر قابل توجهی روی قیمت ارز دارد.
۲. سفارشگذاری کالای زمستانی و ابتدای سال
بسیاری از واردکنندگان برای تأمین نیاز سال آینده یا پر کردن موجودی انبار، سفارشهای وارداتی خود را در آذر و دی نهایی میکنند.
پیامد این روند:
-
رشد فشار تقاضای ارزی پیش از شروع ژانویه
-
افزایش نیاز به ارز برای سفارشهای بزرگ
-
دیده شدن اثر این تقاضا در بازار آزاد حتی پیش از ورود به دیماه
۳. جهش سفرهای خارجی در آذر و دی
افزایش سفرهای کاری و خانوادگی ایرانیها در ماههای آذر و دی – چه برای تعطیلات کریسمس و چه برای سفرهای تجاری – یکی دیگر از عوامل رشد تقاضا برای اسکناس است.
نکات مهم:
-
آمار این سفرها معمولاً در گزارشهای رسمی ثبت نمیشود.
-
با این حال، اثر آن در بازار آزاد کاملاً محسوس است.
-
خرید ارز مسافرتی در این دوره بهطور سنتی افزایش مییابد.
جمعبندی
سه عامل تسویه تجاری، سفارشگذاری وارداتی و افزایش سفر، هر سال در آذر و دی باعث شکلگیری یک الگوی تکرارشونده در بازار ارز ایران میشود؛ الگویی که فعالان از آن با عنوان اثر ژانویه یاد میکنند و معمولاً منجر به افزایش تقاضا و رشد نرخ ارز میشود.
دیدگاهها