معمای بهره، پول و تورم

دنیای اقتصاد
۸:۵۲ - ۱۳۹۷/۶/۳۱کد خبر: 233060
*دکتر پویا جبل‌عاملی
وقتی رابطه بین شبه‌پول و نرخ بهره را بسنجیم، همبستگی مثبتی بین این دو وجود دارد. به‌دلیل آنکه شبه‌پول حجم قابل‌توجهی از نقدینگی را دارد، بعید نیست که باز این همبستگی مثبت بروز کند. اما آیا از این همبستگی مثبت میان نرخ بهره و نقدینگی باید به این نتیجه رسید که برای کنترل تورم نباید نرخ بهره را افزایش داد یا حتی پیشنهاد کاهش نرخ بهره را بدهیم؟ بدون تردید جواب منفی است.
نمی‌توان بانک مرکزی‌ای را در دنیا سراغ آورد که وقتی با ریسک‌های سنگین تورمی مواجه شود چنین توجیهی را برای عدم افزایش نرخ بهره اقامه کند و واقعا مردد باشد که چه باید بکند. اما چرا؟ مگر آنان چنین همبستگی را مشاهده نمی‌کنند؟ پس چرا حکم نمی‌دهند اگر نرخ بهره را بالا ببریم نقدینگی افزایش یافته و ریسک‌های تورمی بیشتر می‌شود؟
اولا بسیاری از بانک‌های مرکزی دنیا مدت‌هاست از چنبره کل‌های پولی به‌عنوان ابزار سیاستی یا استفاده از آن به‌عنوان لنگر اسمی رهایی یافته‌اند.
ثانیا درک این موضوع بسی ساده است که «پول» وسیله مبادله است و رشد آن تورم‌زاست. پول هزینه فرصتی به نام نرخ بهره دارد. پس باید همبستگی میان نرخ بهره و پول منفی باشد. اگر شما متغیری را به‌عنوان پول در نظر گرفته‌اید و رابطه آن با نرخ بهره مثبت است، پس حتما متغیر گمراه‌کننده‌ای را برای کنترل تورم رصد می‌کنید.
تا زمانی که نرخ بهره واقعی به حد کافی مثبت باشد، رشد نقدینگی ناشی از رشد حجم شبه‌پول، تبعات تورمی نخواهد داشت. همان‌طور که از سال ۱۳۹۳ به این سو رشد نقدینگی کم و بیش مانند گذشته وجود داشت اما تورم به‌دلیل نرخ بهره واقعی مثبت، کاهشی بود. مشکل نقدینگی دقیقا از آنجا بروز می‌یابد که خطر سرکوب مالی یا همان نرخ بهره واقعی منفی بروز یابد؛ مانند امروز. در این حالت شبه‌پول تبدیل به پول شده و تورم افزایشی می‌شود. آخرین آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد که از تیر ۹۶ تا تیر ۹۷، سهم پول از نقدینگی ۵/ ۱ درصد افزایش داشته است و یکی از دلایل روند رو به رشد تورم از همین جا ناشی می‌شود.
نمی‌خواهیم گذشته را واکاوی کنیم و بپرسیم که بالاخره یک نفر بگوید، کاهش نرخ بهره سال گذشته کدامین رشد اقتصادی و رونق را ایجاد کرد اما حداقل انتظار این است که با درکی فراگیر نسبت به ابزار و کل‌های پولی، امروز حرکتی در جهت کاهش ریسک‌های تورمی صورت گیرد و این جز با دادن سیگنال‌های قوی به بازار در جهت پی‌ریزی چشم‌اندازی افزایشی برای نرخ بهره میسر نیست. بدون تردید از وضعیت ناتراز سیستم بانکی و اضافه برداشت‌های مکرر، آگاهی وجود دارد، اما راه‌حل آن بالا و پایین کردن نرخ بهره نیست. مدت‌هاست که باید جلوی بزرگ شدن ترازنامه بانک‌هایی را که بدون اضافه برداشت، نمی‌توانند روز خود را شب کنند، گرفت و باید این بانک‌ها را به فرآیند تسویه سپرد و هرچه دیرتر این کار شود، تبعات آن سنگین‌تر و فضا برای اعمال سیاست پولی بهینه تنگ‌تر خواهد شد.

خبرهای مرتبط:



» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید



آخرین اخبار

راه اندازی ساز و کار مالی با اروپا طی ۲ هفته آینده

تاکید بانک ملی بر فروش املاک مازاد

آموزشگاه سه کلاسه شهدای بانک رفاه افتتاح شد

بیمه سامان اساسنامه خود را به روز کرد

اجاره حساب بانکی!

آمادگی شعب ارزی بانک ها و صرافی ها جهت خرید ارز

فروشندگان ارز خانگی به صف شدند

ماجرای برداشت‌های بدون اجازه از حساب بانکی مشتریان

راز از نفس افتادن قیمت دلار چیست؟

حمایت بانک رفاه از نظام سلامت کشور

بررسی شعب کیش بانک ایران زمین

واحد بانکداری شرکتی بانک گردشگری افتتاح شد

بانک صادرات به ٨٦ هزار نفر وام ازدواج پرداخت کرد

سامانه موبایل بانک رفاه به روز رسانی شد

۴۵۰۰ میلیارد تومان ارز در بانک‌ها سپرده‌گذاری شد

توضیحات بانک سامان درباره صورت‌های مالی سال ۹۶

شرکتهای بیمه باید سودده شوند

صراف ها: خرید و فروش خیلی کم است

تغییر سقف برداشت کارتی در درگاه‌های الکترونیک بانک سپه

بازدید رایگان از موزه بانک ملّی برای این گروه

صعود دلار در برابر تضعیف پوند

ادامه درخشش طلا در بازارهای جهانی

توصیه جدی کشتی آرای به خریداران طلا

محدودیت تراکنش‌های بانکی؛ مانع سفته‌بازی

احتمال روند صعودی قیمت طلا از سال ۲۰۱۹

سوخت‌گیری بانک‌ها از کارت سوخت

برندگان مسابقه عکاسی محرم ایران زمین

با تسهیلات خرید دین بانک ملی، چکتان را پیش از موعد نقد کنید

همکاری بانک رفاه و صندوق ضمانت صادرات

بانک مهر اقتصاد ۲۶ ساله شد