علامت موفقیت بانک‌مرکزی در مهار نرخ سود

ایبنا
۹:۳۲ - ۱۳۹۶/۷/۳۰کد خبر: 206039
*حمید زمان‌زاده/ صاحب‌نظر پولی و بانکی
 اواخر مرداد ماه سال جاری بود که در راستای کاهش نرخ سود، بانک مرکزی در بخشنامه‌ای به شبکه بانکی، تدابیر هشت‌گانه‌ای را با تاکید بر اجتناب از رقابت‌های ناموجه بین بانک‌ها و موسسات اعتباری در جذب سپرده‌ها به شبکه بانکی ابلاغ کرد. بر اساس این بخشنامه از ۱۱ شهریور ماه، بانک‌ها و موسسات اعتباری موظف شدند سقف ۱۵ درصد را برای نرخ سود علی‌الحساب سپرده‌های سرمایه‌گذاری مدت‌دار یک ساله رعایت کنند.
بانک مرکزی در راستای کاهش عملی نرخ سود به سطوح ۱۵ درصد، بر لزوم رعایت نرخ‌های سود مصوب شورای پول و اعتبار توسط تمامی بانک‌ها تأکید کرد و از اقدامات تخلف‌آمیز در زمینه انحراف از مقررات مربوط به نرخ سود به صورت قاطعانه جلوگیری نمود.
در کنار تشدید اقدامات نظارتی، بانک مرکزی با اجرای اقدامات هماهنگ به ویژه اعطای خط اعتباری به بانک‌ها، زمینه لازم برای اجرای هر چه بهتر این مصوبه را فراهم نمود. در واقع بانک مرکزی با هدف کاهش فشار نقدینگی در بانک‌ها و کنترل روند فزاینده اضافه برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی، برنامه جامع ساماندهی اضافه برداشت بانک‌ها و موسسات اعتباری را در سال جاری در دستور کار خود قرار داد.
این بانک با در نظر گرفتن تمهیداتی برای بانک‌ها، اضافه برداشت آنها را به خطوط اعتباری با نرخ سود ۱۸ درصد تبدیل کرد. همچنین اعلام نمود، در صورتی که این تسهیلات همراه با تودیع وثیقه از سوی بانک‌ها باشد و در کنار آن مدیریت منابع و مصارف بانک‌ها بهبود یافته و سررسیدهای در نظر گرفته شده برای این خطوط نیز رعایت گردد، این نرخ به ۱۶ درصد کاهش می‌یابد.
اکنون که نزدیک دو ماه از اجرای این بخشنامه می‌گذرد، ‌سوال این است که آیا اقدامات بانک مرکزی برای کاهش نرخ سود به سطوح ۱۵ درصد موفقیت آمیز بوده است؟
بررسی‌های میدانی در نظام بانکی نشان می‌دهد که در مدت کوتاهی که از مصوبه اخیر شورای پول و اعتبار می‌گذرد، بانک‌ها عموما همکاری مناسبی در راستای اجرای این مصوبه داشته‌اند. اما علامت آشکار از موفقیت بانک مرکزی در مهار نرخ سود را باید در آیینه نرخ سود اسناد خزانه اسلامی دولت در بازار بدهی دید. روشن است که آربیتراژ در بازارهای مالی و به طور مشخص بین بازار پول و بازار بدهی، ‌ عاملی برای همگرایی نرخ‌ سود سپرده‌های بانکی و نرخ سود اوراق بدهی دولت است.
در حالی که بانک‌ها می‌توانند به انحای مختلف نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار را دور بزنند و در نتیجه نرخ‌های سود در بازار پول از شفافیت لازم برخوردار نیست، نرخ سود اسناد خزانه اسلامی دولت که به صورت روزانه در معاملات فرابورس کشف قیمت می‌شود، از شفافیت کافی برخوردار است. بنابراین با توجه به آربیتراژ نسبتاً بالا میان بازار پول و بازار بدهی، نرخ‌های شفاف سود اسناد خزانه در بازار بدهی، یک مبنای مناسب برای آشکار شدن سطح نرخ‌های سود در بازار پول محسوب می‌شود.
همان طور که در نمودار ذیل مشاهده می‌شود، بررسی روند متوسط روزانه نرخ سود اسناد خزانه در بازار فرابورس از ابتدای انتشار اسناد خزانه در مهرماه سال ۱۳۹۴، نشان می‌دهد که متوسط نرخ‌ سود اسناد خزانه طی دو سال گذشته از زمان راه‌اندازی این بازار و تا پیش از ابلاغ بخشنامه اخیر بانک مرکزی در شهریور ماه، هرگز سطوح کمتر از ۲۰ درصد را تجربه نکرد و حتی در نیمه دوم سال ۱۳۹۵ (و به ویژه در فصل زمستان) بالاترین سطوح را تجربه کرد و به محدوه ۲۷ درصد هم رسید.
 
 
این امر به خوبی نشان می‌داد که نرخ‌های غیررسمی سود سپرده‌های بانکی در بازار پول در سال گذشته، ‌ هرگز در محدوده نرخ ۱۵ درصد مصوب شورای پول و اعتبار قرار نگرفت و بانک‌ها به انحای مختلف، ‌ مشغول جذب سپرده در بازار پول به نرخ‌های حتی بیش از ۲۰ درصد بوده‌اند.
اما تحولات بازار بدهی به خوبی نشان می‌دهد که ابلاغ بخشنامه اخیر بانک مرکزی، ‌ روند نرخ‌های سود در بازار پول و بدهی را تغییر داده است. بررسی روند متوسط روزانه نرخ سود اسناد خزانه نشان می‌دهد که همزمان با ابلاغ بخشنامه بانک مرکزی، ‌نرخ سود اسناد خزانه در بازار بدهی با سیر نزولی مواجه شده است؛ به نحوی که در روز پایانی هفته گذشته مورخ ۲۶ مهر ماه، متوسط ‌نرخ سود اسناد خزانه برای اولین بار پا به کانال ۱۵ درصدی گذارد.
این تحولات نرخ سود اسناد خزانه در بازار بدهی به عنوان آیینه‌ای شفاف از نرخ سود بانکی در بازار پول، آشکار می‌کند که در شرایط فعلی عملا دور زدن نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار در نظام بانکی خاتمه یافته و بانک مرکزی با ابلاغ و اجرای بخشنامه اخیر، به صورت عملی موفق شده است تا مقاومت بازار پول در برابر کاهش نرخ سود را بشکند و نرخ‌های سود سپرده‌های بانکی را به محدوده مصوب شورای پول و اعتبار در سطح ۱۵ درصد برساند. بدیهی است تداوم این وضعیت و مهار نرخ‌های سود در محدوده ۱۵ درصد، ‌ به زودی اثرات مثبت خود را نه تنها بر اوضاع اقتصادی و تولید، بلکه بر اوضاع نظام بانکی آشکار خواهد کرد.

خبرهای مرتبط:



» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید



آخرین اخبار

ربات بانک ایران زمین به سامانه سپام مجهز شد

متهم فراری صندوق‌ذخیره‌فرهنگیان در آلمان

از تیم بانک پارسیان تقدیر شد

دلار در آبان ماه چقدر گران شد؟

حراج سکه در بانک کارگشایی از شنبه ۴ آذر

ورشکستگی در صندوق بیمه معنا ندارد

ریزش قیمت سکه / دلار ۴۱۲۵ تومان

دلار درصرافی ها گران شد /جدول

سکه طرح جدید در صرافی ها کاهشی شد

خدمات و اقدامات بانک کشاورزی تشریح شد

راهکار جلوگیری از بروز تورم در بازار مسکن

همه احتمالات قیمت ارز

بیت کوین بانک‌های مرکزی را دور می‌زند

طلا در ۵ سال آینده به چند دلار می رسد؟

از کاهش ارزش پول ملی نترسیم

استان‌های محروم در اولویت تسهیلات‌اشتغال

محرک اصلی رشد دلار در بازار داخلی

دویچه بانک: روی بیت‌کوین سرمایه‌گذاری نکنید

بیت کوین مورد پیگیری قرار می گیرد

۲سال تنفس به تسهیلات‌گیرندگان مسکن مهر

دریافت کارمزد از حساب‌های دولتی غیرقانونی است

پنج عامل گرانی و ارزانی دلار

چشم انداز بازار طلا در سال ۲۰۱۸

طلا ارزان تر شد

عملکرد بهتر نقره نسبت به سایر فلزات

اعلام برندگان قرعه‌کشی کانال تلگرام بانک‌ملت

دلار ارزان، پوند گران شد+جدول

تراکنش های بانکی بی‌هویت فسادزاست

پول نقد همچنان پادشاهی می‌کند

شرط مهم رونق بازار مسکن